به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، تاریخ اسلام در تار و پود خود لحظات سرنوشتسازی دارد که نقشه راهِ اندیشه و عمل مسلمانان را ترسیم میکنند. «روز مباهله» یکی از همین بزنگاههای تاریخی است؛ روزی که حقانیت نبوت و امامت را در برابر ادعاهای بیپایه به اثبات رساند و الگویی جاودانه از وحدت و ولایتپذیری را پیش روی امت اسلامی قرار داد.
در عصرِ پیامبر اکرم (ص)، زمانی که بانگِ رسالتِ او در شبهجزیره عربستان طنینانداز شده بود، همواره گروههایی در برابرِ پیامِ نورانیِ اسلام صفآرایی میکردند. یکی از این مواجهاتِ سرنوشتساز، با مسیحیانِ نجران رقم خورد؛ هیئتی که با ادعاهایِ بیپایه و غرورِ ظاهری، سعی در خدشهدار کردنِ جایگاهِ پیامبر و دینِ اسلام داشتند. اینجاست که مفهومِ «مباهله» به معنایِ رویاروییِ حق و باطل در یک آزمونِ الهی و نفرینِ طرفِ کاذب به عنوانِ داوریِ نهایی مطرح شد.
اما مباهله، فارغ از یک رویاروییِ صرف صحنهای بود که در آن، عمیقترین لایههایِ معنویت و رهبریِ اسلام به نمایش گذاشته شد. انتخابِ همراهانِ پیامبر (ص) برای این رویارویی، خود حاویِ پیامهایِ بنیادینی بود که تا ابد، سرمشقِ پیروانِ اهلِبیت (ع) قرار گرفت. حضورِ امام حسن (ع) و امام حسین (ع) به عنوانِ نمایندهیِ نسلِ نوپایِ امامت و نبوت، حضرتِ فاطمه (س) به عنوانِ نمادِ زن و حلقهِ اتصالِ نورِ نبوت به امامت، و حضرتِ علی (ع) به عنوانِ نمایندهِ مردان و ستونِ استوارِ امامت، تصویری از یک خانوادهِ نورانی را ترسیم کرد که تجلیِ کاملِ «ولایت» و «امامت» بود.
این رویدادِ تاریخی، علاوه بر اینکه در زمانِ خود، موجبِ تسلیمِ اهلِ باطل و تثبیتِ جایگاهِ اسلام گردید و در طولِ تاریخِ تشیع نیز همواره به عنوانِ سندی محکم بر حقانیتِ امامتِ بلافصلِ امیرالمؤمنین (ع) و جایگاهِ والایِ اهلِبیت (ع) مورد استناد قرار گرفته است. در گفتگو با حجتالاسلام جاوید، کارشناس مسائل مذهبی به عمقِ این واقعهِ سترگ خواهیم پرداخت و درسهایِ آن را در ترازویِ زمان خواهیم سنجید؛ درسهایی که از اهمیتِ جایگاهِ رهبری و امامت تا ضرورتِ وحدت و همبستگی در برابرِ دشمنانِ حقیقت را در بر میگیرد و نشان میدهد چگونه این رویدادِ باستانی، همچنان در عصرِ ما، راهنمایِ اندیشهِ دینی و سیاسیِ مسلمانان است.
نبردی بر مدارِ حقیقت
حجتالاسلام جاوید، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از فارس با اشاره به اهمیت این واقعه میگوید: «روز مباهله یکی از روزهای مهم تاریخ اسلام است که نمادی از ابراز حقانیت نظام اسلامی مبتنی بر نبوت و امامت محسوب میشود.»
ماجرا به مواجهه پیامبر اکرم (ص) با هیئت مسیحیان نجران بازمیگردد؛ گروهی که با ادعای هدایتیافتگی و برتریِ قوم خود، راهیِ مدینه شدند. پیامبر (ص) برای پایان دادن به این مجادلات، پیشنهاد مباهله را مطرح کرد؛ پیشنهادی که فصلی نو در تاریخ گشود. جاوید در توضیح ماهیت این رخداد میگوید: «مباهله به معنای نفرین متقابل است؛ بدین صورت که طرف حق بر جای بماند و طرف باطل نابود شود، و هر که باقی بماند، خداوند او را یاری کرده است.»
مباهله به معنای نفرین متقابل است؛ بدین صورت که طرف حق بر جای بماند و طرف باطل نابود شود، و هر که باقی بماند، خداوند او را یاری کرده است.همراهانِ نور؛ پیامی عمیق در ظاهری ساده
خداوند در قرآن، پیامبرش را مأمور کرد تا عزیزترین کسان خود را به میدان مباهله بیاورد. مسیحیان نجران که با شکوه و تجمل فراوان آمده بودند، با صحنهای متفاوت روبهرو شدند: پیامبر تنها با گروهی بسیار اندک و نورانی به سویشان میآمد.
حجتالاسلام جاوید با تشریح جایگاه این همراهان، تأکید میکند: «انتخاب افرادی که پیامبر همراه خود آورد، حائز اهمیت بود و پیام لطیف و عمیقی داشت: امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، نمایندگان کودکان و نوادگان نبوت؛ حضرت فاطمه زهرا(س)، نماینده زنان و حلقه واسطه نبوت و امامت؛ و امیرالمؤمنین علی (ع)، نماینده مردان و نماینده امامت.»
این حضور، چنان لرزهای بر پیکره تردیدِ نجرانیان انداخت که بزرگان آنها اعتراف کردند: «اگر یکی از این پنج نفر لب به نفرین بگشاید، هیچیک از ما باقی نخواهد ماند.»
مباهله؛ سندی برای اثبات امامت
این واقعه، در طول تاریخ همواره استدلالِ کوبندهای برای حقانیت اهلبیت (ع) بوده است. به گفته جاوید، حتی در مناظرات تاریخی، این واقعه نقش کلیدی داشته است: «امام رضا (ع) نیز در جواب ادعای واهی مأمون عباسی که گفته بود شما فرزندان پیامبر خدا نیستید بلکه فرزندان دختر او هستید، به واقعه مباهله و آیه مربوطه اشاره کرد.»
از درسهای مباهله تا امروزِ ما
حجتالاسلام جاوید با برشمردن درسهای این واقعه تاریخی، پیوند میان گذشته و حال را چنین ترسیم میکند: «اهمیت جایگاه امامان و نوادگان پیامبر، نقش حضرت فاطمه زهرا (س) به عنوان واسطه نبوت و امامت، تأکید بر وحدت و همبستگی در برابر دشمن، و اهمیت پیروی از ولیامر، از مهمترین آموزههای مباهله است.»
این روز مبدأ تحول فکری موحدان شد و تا زمان غیبت، توجه به امامت فقیه جامع شرایط (ولایت فقیه) از نکات پیوسته به واقعه مباهله است. وی در ادامه با اشاره به ضرورت توجه به امامت فقیه جامعالشرایط در عصر غیبت میگوید: «این روز مبدأ تحول فکری موحدان شد و تا زمان غیبت، توجه به امامت فقیه جامع شرایط (ولایت فقیه) از نکات پیوسته به واقعه مباهله است. همانطور که رهبر انقلاب اسلامی نیز تأکید کردهاند، حفظ وحدت و ید واحده در میدان، از برکات توجه به مسأله امامت است.»
مباهله فراخوانی برای درکِ درستِ جایگاه «امامت» و ضرورتِ «اتحاد» در برابر جریانهای باطل است. آنگونه که حجتالاسلام جاوید تبیین میکند، آموزههای این روز همچون نوری است که مسیر مسلمانان را برای تشخیص حق از باطل در دورانهای گوناگون روشن نگاه میدارد؛ مسیری که در عصر حاضر، در قامتِ تبعیت از ولایت فقیه و حفظ یکپارچگیِ امت اسلامی متبلور شده است.
نظر شما