خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: بیش از شش ماه پس از اعلام توافق آتشبس توسط رئیس جمهوری آمریکا برای پایان دادن به تهاجم نظامی اسرائیل، اوضاع برای فلسطینیهای غزه که بیش از دو سال حملات بیوقفه و محرومیت از ضروریات زندگی را تحمل کردهاند، تغییر چندانی نکرده است.
مقامات غزه، گروههای حقوق بشر و سازمانهای امدادی هشدار میدهند که علیرغم آتشبس ظاهری، اسرائیل هنوز از غذا به عنوان سلاح جنگی استفاده میکند در حالی که خانوادههای فلسطینی که از سرپناه کافی محروم هستند، مجبور به زندگی در شرایط اسفناک و ناامن هستند.
از زمان اجرای آتشبس فرضی در اکتبر ۲۰۲۵، حدود ۹۴۰ نفر در غزه کشته شدهاند و تعداد کشتهشدگان از اکتبر ۲۰۲۳ تا ۱ ژوئن به بیش از ۷۲ هزار و ۹۴۰ نفر رسیده است.
طبق گزارش دفتر حقوق بشر سازمان ملل، حدود یک سوم از کشتهشدگان از زمان آتشبس در نزدیکی خط زرد که تقریبا دو سوم خاک غزه را که نیروهای زمینی اسرائیل در آن مستقر هستند، مشخص میکند، هدف قرار گرفتهاند.
«آجیت سونگهای»، رئیس دفتر حقوق بشر سازمان ملل در سرزمینهای اشغالی فلسطین به رویترز گفت: اطلاعات موجود نگرانیهای جدی را ایجاد میکند مبنی بر اینکه ارتش اسرائیل صرفا بر اساس نزدیکی به خط زرد به سمت غیرنظامیان تیراندازی کرده و آنها را میکشد که این امر به منزله قتلهای غیرقانونی و در نتیجه جنایات جنگی است.»
کشتهشدگان در غزه همچنین شامل دهها پرسنل پلیس هستند که بسیاری از آنها در حین انجام وظیفه کشته شدهاند، در حالی که باندهای مسلح تحت حمایت اسرائیل تلاش میکنند تلاشهای مقامات غزه برای حفظ نظم مدنی را تضعیف کنند. اسرائیل همچنین رهبران شاخه نظامی حماس را در خانههایشان به همراه اعضای خانوادهشان ترور کرده است.
تنها در ماه آوریل، حداقل ۱۱۱ نفر از جمله ۱۸ کودک و هفت زن در حملات هوایی و حملات پهپادی و تیراندازی اسرائیل در غزه کشته شدند.
هشدارها درباره «فروپاشی کامل»
تمام اسرایی که از اکتبر ۲۰۲۳ در غزه نگهداری میشدند، به عنوان بخشی از توافق توسط گروههای مسلح آزاد شدهاند. اما به جای عقبنشینی، نیروهای زمینی اسرائیل اکنون کنترل مستقیم بیشتری از خاک غزه را نسبت به ۵۳ درصد مشخص شده در توافق آتشبس در دست دارند و فلسطینیها را بیش از پیش به دریا نزدیک میکنند.
در روزهای اخیر، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، گفت که به ارتش دستور داده است تا ۷۰ درصد از خاک غزه را تصرف کند و اسرائیل به جای اجازه دادن به افزایش کمکهای نامحدود مورد نیاز آتشبس، تحویل کمکهای نجاتبخش را به تأخیر میاندازد و به هر طریقی مانع آن میشود.
در روز ۱۴ می، آشپزخانه مرکزی جهانی اعلام کرد که اگرچه هیچ کاهشی در نیاز به کمکهای غذایی در غزه وجود ندارد، اما به دلیل محدودیتهای مالی و ظرفیتی، تعداد وعدههای غذایی که میپزد را به سطح قبل از آتشبس کاهش میدهد.
این موسسه خیریه آمریکایی گفت: ما در امدادرسانی اضطراری غذا تخصص داریم، نه امنیت غذایی بلندمدت. دولتها، نهادها و شرکای بینالمللی باید بودجه پایدار و مطمئنی را که این بحران به آن نیاز دارد، اختصاص دهند.
پس از کشته شدن سه نفر در حمله هوایی اسرائیل به یک آشپزخانه عمومی در دیر البلح، مرکز غزه در روز ۱۷ می، گروه حقوق بشر فلسطینی المیزان اعلام کرد که اسرائیل شرایط انسانی را به سمت فروپاشی کامل سوق میدهد و به عنوان بخشی از یک سیاست سیستماتیک از گرسنگی به عنوان سلاح» استفاده میکند.
در روز ۲۵ می در آستانه تعطیلات عید قربان، دفتر رسانهای دولت در غزه نسبت به وخامت «خطرناک و بیسابقه» وضعیت فاجعهبار انسانی در بحبوحه محاصره مداوم اسرائیل هشدار داد.
در بحبوحه افزایش نرخ فقر و آوارگی در غزه، جایی که نرخ بیکاری به نزدیک به ۸۰ درصد رسیده است، مواد غذایی اساسی کمیاب شدهاند.
دفتر رسانهای دولت افزود که کمتر از یک سوم تعداد کامیونهای تعیین شده در توافق آتشبس وارد غزه شدهاند، رقمی بسیار پایین و خطرناک که برای رسیدگی به نیازهای فزاینده بشردوستانه، غذایی، بهداشتی و امدادی کاملا ناکافی است.
در یک کنفرانس مطبوعاتی اخیر در اتاق مطبوعات انجمن خبرنگاران سازمان ملل در نیویورک، «جانتی سوریپتو»، رئیس سازمان نجات کودکان آمریکا گفت که کودکان هنوز با علائم سوء تغذیه حاد به کلینیکهای این سازمان خیریه مراجعه میکنند.
مدیران آکسفام آمریکا و پناهندگان بینالمللی و همچنین یک پزشک که در ماه آوریل در بیمارستان الشفا در شهر غزه کار میکرد به سوریپتو پیوستند تا زنگ خطر را به صدا درآورند که نیازهای اولیه فلسطینیها در غزه برآورده نمیشود.
«جرمی کونیندیک»، رئیس پناهندگان بینالمللی، گفت که اسرائیل به طور سیستماتیک مانع کمکهای بشردوستانه میشود، از جمله با لغو ثبت نام امدادگران و سازمانها، در حالی که ایالات متحده در پایبندی اسرائیل به تعهدات خود شکست خورده است.
کونیندیک افزود که مانعتراشی در مسیر کمکرسانی قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل که آتشبس غزه را تأیید میکند و به هیئت صلح ترامپ مشروعیت میبخشد، نقض میکند. همچنین این مانعتراشی با تعهدات اسرائیل تحت توافق آتشبس در تضاد است. این نقض آشکار تعهدات تحت قوانین بینالمللی بشردوستانه است، صرف نظر از هرگونه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل یا تعهدات صلح.
کونیندیک افزود که هیچ مبنای قانونی برای مشروط کردن تسهیل کمکهای بشردوستانه به امتیازات سیاسی وجود ندارد.
ترفندهای مغرضانه هیئت صلح
گروههای کمکرسانی بشردوستانه که سعی در رساندن مایحتاج ضروری زندگی در غزه دارند، میگویند که اسرائیل طرفی است که توافق آتشبس را نقض میکند و مانع افزایش کمکها میشود، چیزی که باید سادهترین جنبه توافق برای اجرا باشد.
و با این حال، گزارش هیئت صلح به شورای امنیت سازمان ملل در مورد اجرای توافق آتشبس، مسئولیت اسرائیل در قبال وضعیت فعلی غزه را پنهان میکند و تقصیر بنبست جاری را به گردن حماس و سایر گروههای مسلح به دلیل امتناع آنها از کنار گذاشتن سلاح میاندازد.
با وجود صدها کشته و هزاران زخمی در غزه از ماه اکتبر، ادامه ممانعت از کمکرسانی و سایر نقضهای آشکار توافق آتشبس و قوانین بینالمللی، در این گزارش از اسرائیل نامی برده نشده است.
از سوی دیگر، حماس، آمریکا و اسرائیل را به تغییر اهداف و تلاش برای اجرای شرایطی که حماس هرگز با آنها موافقت نکرده بود؛ به ویژه خلع سلاح مقاومت در حالی که نیروهای اسرائیلی همچنان بیشتر غزه را اشغال کرده و روزانه آتشبس را نقض میکنند، متهم میکند.
بر اساس مصاحبههایی با رهبران گروههای مقاومت فلسطینی، مذاکرهکنندگان فلسطینی معتقدند واشنگتن و تلآویو مفاد محدود توافق اکتبر را که کاملا با طرح جامع ۲۰ مادهای برای پایان دادن به مناقشه غزه مورخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ که توسط کاخ سفید منتشر شد، متفاوت است، کنار گذاشته و آن را با چارچوب ۱۵ مادهای که در ماه آوریل امسال به حماس ارائه شد و توسط سیاستمدار و دیپلمات بلغاری، «نیکولای ملادنوف»، نماینده عالی هیئت صلح در دهمین روز ماه می ارائه شده بود، جایگزین کردهاند.
بر اساس گزارشها، این توافق خلع سلاح کامل مقاومت فلسطین را به عنوان پیشنیاز اجرای مفاد توافق امضا شده میطلبد؛ به عبارت دیگر تسلیم حماس که اسرائیل نتوانست در میدان نبرد به آن دست یابد.
محمد الهندی، مذاکرهکننده ارشد جهاد اسلامی فلسطین که در توافق اکتبر نقش داشت، میگوید که موضع مقاومت این است که سلاحها یک مسئله ملی هستند که باید در مرحله دوم توافق آتشبس مورد بحث قرار گیرند و قبل از ورود به مرحله دوم، مرحله اول باید اجرا شود.
حماس و سایر جناحها معتقدند که آنها با هیچ چیز فراتر از توافق آتشبس شش مرحلهای که شامل آزادی همه اسرای اسرائیلی در ازای فلسطینیهای اسیر ؛ توقف همه عملیات نظامی؛ عقبنشینی جزئی ارتش اسرائیل؛ و ورود کامل کمکهای بشردوستانه و امدادی بود، موافقت نکردهاند و رسما هیچ توافقی در مورد شرایط مرحله دوموجود ندارد.
حماس میگوید که سازوکاری برای واگذاری قدرت امور مدنی غزه به کمیته ملی اداره غزه که توسط هیئت صلح ایجاد شده است، ایجاد کرده است. با این حال، اسرائیل اجازه ورود این کمیته به غزه را نداده است و به گفته اسامه حمدان، رهبر حماس، ملادنوف نتوانسته است اسرائیلیها را متقاعد یا مجبور به این کار کند و در عوض به نظر میرسد ملادنوف به طور انحصاری بر اعمال فشار بر حماس متمرکز است.
روزنامه تایمز اسرائیل در ماه می گزارش داد که ملادنوف در نامهای به حماس هشدار داده است که عدم پذیرش چارچوب خلع سلاح هیئت صلح، تعهدات توافق آتشبس را «باطل و بیاثر» خواهد کرد.
این هشدار را میتوان به طور منطقی به عنوان تهدیدی برای از سرگیری حملات شدید اسرائیل به غزه که منجر به کشته شدن دهها هزار نفر شده است؛ که طبق حکم اولیه دیوان بینالمللی دادگستری، نسلکشی است؛ و تشدید بیشتر محاصره و بازگشت به شرایط قحطی تفسیر کرد.
نامه ملادنوف با همکاری «آریه لایتستون»، مشاور ارشد «استیو ویتکاف»، فرستاده ترامپ، نوشته شده است. لایتستون در دولت اول ترامپ، مشاور ارشد «دیوید فریدمن»، سفیر آمریکا در اسرائیل بود و به عنوان فرستاده ویژه عادیسازی اقتصادی برای پیشبرد توافقنامه ابراهیم منصوب شد.
ملادینوف، که همچنین ریاست یک موسسه آموزش دیپلماتیک دولتی امارات را بر عهده دارد، از توافقنامههای عادیسازی که در دولت اول ترامپ و در زمانی که فرستاده دبیرکل سازمان ملل متحد در خاورمیانه بود، منعقد شد، حمایت کرد. سبک دیپلماسی ملادنوف در آن زمان هم مانند اکنون، تشویق فلسطینیها به پذیرش وضع موجود ناعادلانه در حالی است که درخواستهای بسیار کمی از اسرائیل دارند یا اصلا درخواستی ندارند.
ملادینوف ضمن ارائه اولتیماتومها و تهدیدها به حماس با اسرائیل و نخستوزیر آن که به اتهام جنایات جنگی تحت تعقیب دادگاه بینالمللی جزایی است با ملایمت رفتار میکند.
این دیپلمات بلغاری در روز ۵ می اظهار داشت که «گفتگوی مثبت و اساسی» با نتانیاهو داشته است که در طی آن همه تعهد خود را به اجرای کامل طرح جامع ۲۰ مادهای رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرده اند، اما روز بعد، اسرائیل «عزام الحیا» پسر «خلیل الحیا»، رئیس دفتر سیاسی حماس و مذاکرهکننده ارشد این گروه را هدف قرار داد.
ملادنوف هیچ محکومیتی از ترورها یا کشتار غیرنظامیان در غزه توسط اسرائیل در طول آتشبس اسمی انجام نداده است، در حالی که مانعتراشی اسرائیل در کمکرسانی را پنهان میکند.
هیئت ورشکسته
در حالی که نماینده عالی هیئت صلح اصرار دارد که خلع سلاح کامل در غزه کلید باز کردن قفل طرح ترامپ است، در گزارش خود به شورای امنیت اذعان کرد که میلیاردها بودجه اختصاص یافته برای اجرای طرح ترامپ پرداخت نشده است.
گاردین در ماه مه گزارش داد که از ۷ میلیارد دلار وعده داده شده در جلسه افتتاحیه هیئت صلح، تنها ۲۳ میلیون دلار برای هزینههای سربار و ۱۰۰ میلیون دلار برای تأمین بودجه نیروی پلیس آینده تحویل داده شده است که بالغ بر ۱.۷۵ دلار برای هر ۱۰۰ دلار وعده داده شده است.
طبق ارزیابی اتحادیه اروپا، سازمان ملل و بانک جهانی که در ماه آوریل منتشر شد، تخمین زده میشود که ۷۱.۴ میلیارد دلار برای بهبود و بازسازی غزه مورد نیاز است.
از همان ابتدا، هیئت صلح نتوانست نظر اتحادیه اروپا را جلب کند، چرا که این اتحادیه به دلیل تلاش آشکار خود برای دور زدن و تضعیف سازمان ملل به این سازمان نپیوسته است.
خبرنگار مجله نیویورک، اظهار میکند که سه جبهه نظامی فعال یعنی غزه، لبنان و ایرانصحنههای جنگی هستند که باید توسط هیئت صلح حل و فصل شوند، اما مشئله اینجاست که این جنگها توسط خود اعضای این هیئت یعنی آمریکا و اسرائیل راهاندازی شده اند.
هرگونه توهمی در مورد تضمینهای حفاظتی آمریکا که کشورهای خلیج فارس را برای پیوستن به هیئت وسوسه میکرد، زمانی که آمریکا و اسرائیل به طور مشترک از پایگاههای نظامی در این کشورها به ایران حمله کردند از بین رفت.
کشورهای خلیج فارس، امارات متحده عربی، بحرین، قطر، عربستان سعودی و کویت از جمله معدود کشورهایی بودند که هفتهها قبل از حمله غافلگیرانه به ایران، به هیئت صلح متعهد شدند.
اکنون حساب کردن روی آمریکا برای ایجاد ثبات، دشوارتر شده است و خزانه خالی هیئت صلح را میتوان به طور منطقی به عنوان رأی عدم اعتماد کشورهایی که در ابتدا متعهد شده بودند، تلقی کرد.
رویترز گزارش داد که ایالات متحده «در حال بررسی درخواست از اسرائیل است تا مقداری از پول مالیاتی را که از تشکیلات خودگردان فلسطین کسر میکند به هیئت صلح دونالد ترامپ بدهد تا طرح پس از جنگ رئیس جمهوری آمریکا برای غزه را تأمین مالی کند.
طرح واقعی برای غزه
خیالپردازی ترامپ برای غزه، که با گرافیکهای پر زرق و برق تولید شده توسط هوش مصنوعی توسط داماد رئیس جمهور ایالات متحده، جرد کوشنر، پس از افشای طرح، به تصویر کشیده شده است، هیچ مشارکت فلسطینی و هیچ پولی ندارد و همچنین هیچ مشروعیتی هم ندارد.
خبرنگار نیویورک تایمز مینویسد که آمریکا «از طریق یک فرمان اجرایی امضا شده توسط ترامپ که به یک قانون فدرال استناد کرده است که معمولا نیاز به حمایت کنگره برای مشارکت آمریکا در نهادهای بینالمللی داردبه هیئت صلح پیوست. اساسنامه هیئت توسط سنا که معاهدات بینالمللی را تصویب میکند، تایید نشده است و این نهاد هیچ رابطه دائمی با هیچ نهاد پایدار آمریکایی یا بینالمللی ندارد. ترامپ حتی پس از پایان دوره ریاست جمهوریاش، همچنان رئیس دائمی خواهد بود و دولت بعدی هیچ روش مناسبی برای تغییر مسیر بودجه، تغییر ساختار قابل توجه هیئت یا لغو برنامههای از پیش تعیینشده نخواهد داشت.
اما در این میان، هیئت صلح پوشش دیپلماتیکی را برای پیشبرد اهداف استراتژیک اسرائیل فراهم میکند، تخریب سیستماتیک خانهها در مناطق تحت کنترل آن برای جلوگیری از بازگشت ساکنان آواره در راستای اهداف نسلکشانه خود برای از بین بردن شرایط زندگی فلسطینیها در غزه.
این در حالی است که رهبران رژیم صهیونیستی از ابراز تمایل خود برای تخلیه غزه از جمعیت فلسطینی ابایی نداشتهاند.
نظر شما