به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، اسدی یونسی شامگاه (۵ خرداد) در نشست تربیت فرزند و فرزندپروری در میدان مادر بیرجند ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، به ویژه شهدای جنگ اخیر و سرداران بزرگی چون سردار سلیمانی، سردار سلامی، سردار پاکپور و سایر بزرگان، بر لزوم واکاوی الگوی تربیتی این فرماندهان تأکید کرد.
وی با اشاره به اینکه تخصص ایشان در حوزه تربیت است و این موضوع میتواند دهها جلسه مباحث را در بر گیرد، اظهار داشت: فضای معنوی این روزها ایجاب میکند که از منظر دیگری به مسئله تربیت نگاه کنیم. ذهن بنده امشب به سمت فرماندهان و سرداران شهید و زنده دفاع مقدس معطوف شد و سوالی که مطرح گردید این بود که این بزرگواران چگونه پرورش یافتند و محصول چه نوع تربیت، خانواده و محیطی هستند؟
شجاعت، عشق به خدا و نظام، عزت نفس و ایمان؛ ویژگیهای بارز سرداران شهید
دکتر اسدی یونسی با بررسی ویژگیهای مشترک سرداران و فرماندهان معظم، شش محور اصلی را برشمرد و گفت: اولین ویژگی این بزرگواران «شجاعت» و «عشق» است؛ عشق به خدا، عشق به هدف، عشق به نظام، عشق به مردم و عشق به خدمت. ویژگی دوم «عزت و کرامت» است؛ ایشان افرادی با عزت نفس بودهاند که الگوی عملی امام حسین(ع) بودند و تن به ذلت نمیدادند.
عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند افزود: ویژگی سوم «ایمان و مومن بودن» و داشتن باورهای عمیق به خداست. ویژگی چهارم «صاحب عزم و ارادهای قوی» بودن است. ویژگی پنجم «عاقل بودن» است که میان عقل و هوش تمایز قائل شد.
وی تصریح کرد: هوش ممکن است در مسیر غلط استفاده شود، اما عقل همواره به خیر و صلاح امر میکند. عقل باهوش نیست، بلکه خیرخواه است. بنابراین ویژگی ششم، «اهل خیرخواهی و خدمت» بودن است. همچنین این بزرگواران «اخلاقمدار» بوده و دوری از رذایل اخلاقی را سرلوحه زندگی خود قرار دادهاند.
وی با تکرار اینکه این شش ویژگی (عشق، عزت، وجدان، اراده، ایمان و اخلاق) وجه تمایز انسان از سایر موجودات است، بیان کرد: انسان زمانی به مقام انسانیت میرسد که این صفات بالقوه که در فطرت او نهفته است، بالفعل و شکوفا شود. این شکوفایی نیازمند تربیت است.
دکتر اسدی یونسی تأکید کرد: اولین نیاز تربیت، «هدفمندی» است. والدین و مربیان باید بدانند از تربیت فرزند چه هدفی دنبال میکنند. به نظر بنده، غایت تربیت همین ویژگیهایی است که در مورد سرداران شهید برشمردم. تا زمانی که این ویژگیهای فطری در انسان شکوفا نشوند، تربیت به سرانجام نرسیده است.
این عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند در ادامه سخنان خود پیشنهادی را مطرح کرد و گفت: پیشنهاد میکنم یک طرح پژوهشی تدوین و شناسایی «الگوی تربیت سرداران شهید» عملیاتی شود. شناسایی این الگو میتواند الهامبخش نظام تعلیم و تربیت این مملکت باشد. ما باید بررسی کنیم که چه خانوادهای، چه محیطی و چه کانتکستی باعث کمال رسیدن این بزرگواران شده است تا بتوانیم آن را در سطح کلان کشور پیادهسازی کنیم.
عزت نفس در مقابل حس حقارت؛ خط قرمز تربیت
وی دو اصل مهم را در محیطهای دانشگاه، سپاه و بسیج هویدا دانست و بر لزوم پذیرش کودکان و زیردستان بدون نگاه «عاقل اندر سفیه» تأکید ورزید.
دکتر اسدی یونسی با هشدار نسبت به رفتارهای طردکننده و یا لوسکردن بیش از حد کودکان، بیان کرد: طرد شدن بچه و لوسکردن بیش از حد او، هر دو باعث ایجاد «عقده حقارت» در کودکان میشود. حقارت از نظر من «سرطان روان» است و مخرج مشترک تمام مشکلات روانی را تشکیل میدهد.
این عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند افزود: نقطه مقابل عزت و کرامت، حقارت است و نقطه مقابل عقلانیت، احساس حقارت است. کودکانی که با عقده حقارت بزرگ شوند، هرگز نمیتوانند به ویژگیهای سرداران شهید یعنی شجاعت، کرامت، عقل، وجدان، اخلاق و ایمان دست یابند.
دکتر اسدی یونسی تصریح کرد: هر چیزی که به شکوفایی عشق، وجدان، عقلانیت و ایمان در قلب کودکان آسیب بزند، باید «خط قرمز» تربیت باشد.
وی رفتارهایی نظیر نگاه از بالا به پایین، توهین، تهدید، سرزنش و کتکزدن را موانع اصلی شکوفایی این شش موهبت انسانی دانست و گفت: ما باید مراقب باشیم که با زبان بدن و نگاه خود، کودکان را طرد نکنیم، زیرا چشم پنجره قلب است و طرد کودکان باعث عقدههای شدید میشود.
الفبای تربیت، «ارتباط انسانی» و دلبستگی از بدو تولد
وی با تأکید بر اینکه سرداران شهید در خانوادههایی رشد یافتهاند که اصول تربیت را رعایت میکردند، بیان کرد: الفبای تربیت، ارتباط انسانی است. اگر میخواهیم عشق در قلب بچهها شکوفا شود، باید خودمان عشق را به آنان نثار کنیم و احساسات خود را ابراز نماییم.
دکتر اسدی یونسی به مفهوم روانشناختی «دلبستگی» اشاره کرد و گفت: این دلبستگی از بدو تولد شکل میگیرد. توصیه میشود مادر در زمان تولد کودک، او را در آغوش بگیرد و تماس بدنی برقرار کند، زیرا کودک از دنیای آرام رحم با تمام نیازهای برطرفشده، به دنیای بزرگ و ناتوان وارد میشود. اگر این نیازها نادیده گرفته شود، کودک دچار اضطراب بنیادی و احساس ناامنی میشود.
این روانشناس دانشگاه بیرجند، ریشه خصومت برخی فرزندان نسبت به والدین را جستجو کرد و افزود: این خصومت فراگیر نیست و تنها در خانوادههایی وجود دارد که والدین نیازهای فطری کودک به عشق، محبت و امنیت را نادیده گرفتهاند. کودک ممکن است نداند چرا از والدین خود بدش میآید، اما این احساس ناشی از سرکوب نیازهای اولیه و اضطراب بدو تولد است.
وی خاطرنشان کرد: این سرکوبها و نادیدهگرفتنها، پیامدهای روانشناختی عمیقی در بزرگسالی به همراه دارد و برای تربیت فرزندی شبیه به سرداران شهید، باید این خطوط قرمز را به دقت رعایت کنیم.
وی با اشاره به اینکه عهدهدار شدن از نقش پدر و مادر کار دشواری است، اظهار داشت: ما باید مراقب تکتک رفتارهایمان باشیم و با «سعهصدر» و بر اساس «اصل احترام» با فرزندان برخورد کنیم. اگر در این زمینه غفلت کنیم، با وجود تمام زحمات مالی و تهیه امکانات مادی، در اصل تربیت شکست خوردهایم.
سرمایههای روانشناختی؛ جواهرات گرانبهای انسانیت
دکتر اسدی یونسی سرمایههای درونی مانند عشق، عقل، عزت، کرامت، وجدان، ایمان و اراده را بسیار مهمتر از سرمایههای بیرونی مانند جان، پول و ملک دانست و گفت: این ویژگیها خودِ انسانیت هستند. اگر حواسمان به این موارد نباشد و تنها برای فرزندانمان ملک و املاک و ثروت اندوزی کنیم، چه سودی حاصل خواهد شد؟
عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند با استناد به سخنان آرتور شوپنهاور، فیلسوف بزرگ، توضیح داد: انسان سه چیز را باید بشمارد؛ آنچه هست، آنچه در نگاه دیگران است و آنچه دارد.
وی بر این باور بود که «آنچه هستیم» (ویژگیها و خصلتهای درونی) به مراتب مهمتر از «آنچه داریم» در ایجاد خوشبختی انسان نقش دارد. بنابراین، شکوفایی این خصلتها در فرزندان، وظیفه اصلی پدر، مادر و مربیان است.
وی با بیان فرضیهای که نزدیک به یقین است، گفت: قطعا فرماندهان و سرداران بزرگی که مصداق بارز انسانیت بودند، در خانوادههایی بزرگ شدهاند که اصول تربیت را رعایت میکردند و در محیطهایی پرورش یافتهاند که این اصول اخلاقی و انسانی در آنها جریان داشته است.
دکتر اسدی یونسی محیط تربیتی را مانند «خاک حاصلخیز» توصیف کرد و تصریح کرد: وقتی با پذیرش و احترام با کودک برخورد کنید، بهترین بستر برای شکوفایی بذرهای انسانیت که در فطرت آنان نهفته است فراهم میشود. طرد کردن کودک، بستر را مسموم میکند.
پیشنهاد تولید محتوای چندرسانهای بر اساس الگوی سرداران شهید
این روانشناس دانشگاهی با تأکید بر مصمم شدن برای ارائه طرحی جدید، پیشنهاد داد: مختصات تربیتی فرماندهان شهید استخراج، عملیاتی شده و به عنوان الگو، فیلم و انیمیشنی از آنها ساخته شود. این کار میتواند الگوهای زندهای را پیش از دیر شدن در اختیار اطرافیان، والدین، مربیان و معلمان قرار دهد.
دکتر اسدی یونسی مهمترین عامل برای شکوفایی موهبتهای انسانی را «ارتباط سالم» دانست و گفت: ما باید یاد بگیریم چگونه ارتباط سالم برقرار کنیم. همانطور که برای یادگیری رانندگی آییننامه میخوانیم و تمرین عملی میکنیم، برای شغل مربیگری و پدر و مادری نیز باید آموزش ببینیم. تربیت کار باری به هر جهت نیست، بلکه باید هدفمند، روشمند و با آگاهی باشد.
خطرات فضای مجازی و هشدار نسبت به دنیاگرایی
وی با هشدار درباره فضاهای مجازی خطرناک و مسموم، اظهار داشت: اگر کودک را در فضای طبیعی و واقعی نگه ندارید، به فضای مجازی، گوشی و اینستاگرام پناه میبرد. محرومیت از فضای طبیعی، او را به سمت فضای مجازی سوق میدهد.
عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند خاطرهای از ۲۰ سال پیش را بیان کرد و گفت: در مدرسهای برای والدین گفتم اگر درآمد شما از پنج میلیون به ده میلیون برسد، دو میلیون آن را به زمان بیشتر برای بچهها اختصاص دهید؛ این ارزشمندتر از غفلت و درگیری صرف با پول است. دنیاگرایی و دنیاطلبی تهی و بیپایان است و برای آن انتهای مشخصی در نظر گرفته نشده است.
دکتر اسدی یونسی در پایان سخنان خود با تعریف ثروتمند واقعی، گفت: ثروتمند کسی است که زندگی متعادل و درستی داشته باشد و لنگ چیزی نباشد. اگر با خدا باشیم و به قرآن عمل کنیم، هرگز احساس کمبود نخواهیم کرد. قرآن کریم درباره مذمت دنیا مطالب زیادی فرموده و یادآور شده که مال دنیا را از دست ندادید، پس افسوس نخورید؛ زیرا دلیل بسیاری از غفلتها در برابر فرزندان، درگیری بیش از حد با مسائل دنیاست.
نظر شما