خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-روز عرفه، روزی است که درهای رحمت الهی به روی بندگان گشوده شده و نسیم مغفرت از سوی عرش رحمان بر کالبد خسته زمینیان میوزد. این روز، فرصتی است تا جانهای تشنه در زلال نیایش، زنگار گناه از دل بزدایند و در عرفات معرفت، به دیدار معبود بشتابند.
حجت الاسلام علی برزگر، کارشناس فرهنگی حوزه علمیه خراسان جنوبی، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار شبستان به تبیین جایگاه رفیع و وجه تسمیه این روز بزرگ پرداخت و با اشاره به ریشههای تاریخی و وجه تسمیه روز عرفه اظهار داشت: درباره نامگذاری این روز به "عرفه" روایات متعددی وجود دارد. در یکی از زیباترین روایات، امام صادق (ع) میفرمایند که خداوند پس از خطای حضرت آدم، جبرئیل را به سوی او فرستاد تا مناسک پاککننده را به او بیاموزد.
وی افزود: جبرئیل دست آدم را گرفت و او را به عرفات برد. به او دستور داده شد که هنگام غروب آفتاب، هفت مرتبه به گناه خود اقرار کند و از خداوند طلب آمرزش نماید. از این رو، این مکان را "عرفات" و این روز را "عرفه" نامیدند؛ چراکه حضرت آدم در آنجا به گناه خود اعتراف کرد و این سنتی برای فرزندان او شد.
کارشناس مذهبی در ادامه به وجه تسمیه دیگر این روز اشاره کرد و گفت: برخی معتقدند عرفه از نام کوهی در سرزمین مکه گرفته شده است. از آنجا که حاجیان یکی از ارکان اصلی مناسک حج خود را در روز نهم ذیالحجه در دامنه این کوه به جا میآورند، این روز به نام این مکان مقدس گره خورده است و حضور در آن، بخشی از هویت معنوی حج محسوب میشود.
روز عرفه؛ ایستگاه ابلاغ ولایت و معرفت علوی
کارشناس فرهنگی حوزه علمیه خراسان جنوبی با اشاره به پیوند عمیق این روز با مسئله ولایت، به روایتی از حضرت زهرا (س) استناد کرد و افزود: حضرت صدیقه طاهره (س) در بیانی نورانی میفرمایند که این روز عرفه نامیده شد، زیرا رسول خدا (ص) در این روز امیرالمؤمنین علی (ع) را به مردم معرفی کردند.
وی ادامه داد: حضرت صدیقه طاهره (س) در بیانی نورانی میفرمایند که این روز عرفه نامیده شد، زیرا رسول خدا (ص) در این روز امیرالمؤمنین علی (ع) را به مردم معرفی کردند. بر اساس روایات متواتر، آیه ولایت نیز در چنین روزی نازل شده است. لذا عرفه، روز شناخت امام و معرفت به مقام ولایت است.
حجتالاسلام برزگر بیان کرد: در روایت دیگری آمده است هنگامی که جبرئیل مناسک حج را به حضرت ابراهیم (ع) میآموخت، در سرزمین عرفات به او فرمود: "عرفتَ؟" یعنی آیا مناسک خود را شناختی؟ و ابراهیم پاسخ داد: "نعم". همچنین به او فرمان داده شد که در این جایگاه به گناهان خود اعتراف کند. از این رو، عرفه روز شناخت عمیق مناسک و بازگشت صادقانه به سوی پروردگار با اقرار به بندگی است.
راز تقدم زائران حسینی بر زائران عرفات در نگاه الهی
این کارشناس مذهبی در پاسخ به سؤالی پیرامون فضیلت زیارت امام حسین (ع) در این روز، به نکتهای تاملبرانگیز اشاره کرد و گفت: در روایات آمده است که در روز عرفه، نگاه رحمت خدا ابتدا به زوار امام حسین (ع) است و سپس به زائران صحرای عرفات. در روایات آمده است که در روز عرفه، نگاه رحمت خدا ابتدا به زوار امام حسین (ع) است و سپس به زائران صحرای عرفات. باید توجه داشت که این "اولیت"، زمانی نیست بلکه "رتبه ای" است. یعنی مقام زوار سیدالشهدا نزد خدا در این روز مقدم است.
این کارشناس مذهبی در ادامه عنوان کرد: شاید سرّ این موضوع در آن باشد که اگر ایثار حسین بن علی (ع) نبود، امروز نه عرفاتی باقی میماند و نه حجی. بقای دین و مناسک آن مدیون فداکاری امامی است که حج خود را برای حفظ دین ناتمام گذاشت.
وی تصریح کرد: خداوند شکور و قدرشناس است؛ چون امام حسین (ع) برای احیای ارزشها از همه چیز خود گذشت، خداوند نیز به پاس این ایثار، در روزی که همه متوجه عرفات هستند، ابتدا به کسانی مینگرد که مزار او را زیارت میکنند. در واقع هر حاجی و هر صاحب معرفتی، در سفره معنوی خود مدیون برکات خون امام حسین (ع) است.
فرصت طلایی توبه و خودسازی برای غیرحاجیان
حجتالاسلام برزگر با تأکید بر اینکه فیوضات عرفه منحصر به حاجیان نیست، خاطرنشان کرد: کسانی که از حضور در صحرای عرفات محروم ماندهاند، نباید ناامید باشند. این روز برای غیرحاجیان نیز روز "استجابت دعا" و "پالایش روح" است.کسانی که از حضور در صحرای عرفات محروم ماندهاند، نباید ناامید باشند. این روز برای غیرحاجیان نیز روز "استجابت دعا" و "پالایش روح" است.
وی افزود: عرفه فرصتی استثنایی برای بازنگری در رفتار، کسب معرفت و تفکر در آیات الهی است. در این روز دلها به سوی آسمان پر میکشند و انسان میتواند با استغفار، زنگارهای گناه را از جان خود بشوید و به درک عمیقتری از حقیقت هستی دست یابد.
حجتالاسلام برزگر با قرائت فرازهایی ملکوتی از دعای عرفه، به تبیین عجز انسان در برابر اقیانوس نعمات الهی پرداخت و گفت: سیدالشهدا (ع) در این دعای عظیمالشان به ما میآموزد که حتی اگر انسان به درازای قرون و اعصار عمر کند و تمامی حسابگران عالم جمع شوند، هرگز نخواهند توانست شکر یکی از نعمات پروردگار را بهجا آورند.
این کارشناس مذهبی ادامه داد؛ حضرت میفرمایند هیهات که کسی بتواند انتهای انعام الهی را درک کند؛ چرا که هر شکری که بر زبان جاری میکنیم، خود نعمتی است که شکری دیگر را بر ما واجب میسازد. این نگاه توحیدی اباعبدالله (ع)، اوج تواضع و شناخت بندهی خالص در برابر خالق است.
اهمیت والای دعای جمعی؛ سنتی که از ائمه (ع) به یادگار مانده است
این کارشناس مذهبی با اشاره به سبک برگزاری مراسم دعای عرفه توسط امام حسین (ع)، بر فضیلت حضور در مجالس عمومی تأکید کرد و افزود: حضرت سیدالشهدا (ع) این دعا را در میان جمعی از اهلبیت، فرزندان و شیعیان خود زمزمه کردند. این نشاندهنده آن است که دعا در جمع و شرکت در مجالس عمومی فضیلتی مضاعف دارد.
حجت الاسلام برزگر افزود: در همین راستا، امام صادق (ع) نیز میفرمایند که پدر بزرگوارشان امام باقر (ع) هرگاه از امری غمگین میشدند، زنان و کودکان را جمع کرده، دعا میخواندند و اهل خانه آمین میگفتند. این همصدایی در پیشگاه خدا، اجابت را نزدیکتر میکند.امام صادق (ع) نیز میفرمایند که پدر بزرگوارشان امام باقر (ع) هرگاه از امری غمگین میشدند، زنان و کودکان را جمع کرده، دعا میخواندند و اهل خانه آمین میگفتند. این همصدایی در پیشگاه خدا، اجابت را نزدیکتر میکند.
وی به تبیین اساسیترین خواستههای امام حسین (ع) در این روز بزرگ پرداخت و اظهار داشت: یکی از کلیدیترین حوائجی که در دعای عرفه بر آن تأکید شده، درخواست "عافیت در بدن و دین" است.
این کارشناس مذهبی افزود: سعادت دنیا و آخرت در گرو همین دو نعمت است. در حالی که سلامت جسمی برای همگان ملموس است، اما اهمیت عافیت در دین، به ویژه در شرایط پرفتنه آخرالزمان، به مراتب حیاتیتر است. امام به ما میآموزد که از خدا بخواهیم تا دینمان از گزند آسیبها و لغزشها در امان بماند.
فرج، در صدر حوائج؛ استغاثه مضطرانه برای ظهور حجت خدا
حجتالاسلام برزگر در ادامه این گفتوگوی تفصیلی، با اشاره به اولویتبندی در دعاها خاطرنشان کرد: در صدر تمام خواستهها و حوائجی که در روز عرفه مطرح میشود، باید فرج حجت خدا، حضرت ولیعصر (عج) قرار گیرد.
در صدر تمام خواستهها و حوائجی که در روز عرفه مطرح میشود، باید فرج حجت خدا، حضرت ولیعصر (عج) قرار گیرد.
این کارشناس مذهبی در پایان گفت: حفظ دین در عصر غیبت دشوار است و به همین جهت، باید مضطرانه از پروردگار تقاضا کنیم که با ظهور منجی عالم بشریت، عافیت کامل را به جامعه بشری بازگرداند. عرفه، روزی است که باید با تمسک به شیوه اهلبیت (ع)، بهترین مقدرات را برای جهان اسلام طلب کرد.
نظر شما