به گزارش خبرگزاری شبستان؛ در روزهایی که جامعه ایران با فضای ملتهب جنگ و پیامدهای آن روبهرو است، تلویزیون نیز تلاش کرده سهمی در روایت این تجربه دشوار داشته باشد. برنامه «من ایرانم» یکی از همین تلاشهاست؛ برنامهای گفتوگومحور که با تمرکز روی اثار و پیامدهای انسانی جنگ ساخته شده و سعی میکند از خلال گفتوگوها و روایتها، تصویری نزدیکتر از زندگی مردم در چنین شرایطی ارائه دهد و دفتری باشد از تجربه های زیسته مردم در زمان جنگ. این برنامه از پنجشنبه ۱۴ اسفند ماه ساعت ۲۲ از شبکه نسیم روی آنتن رفته؛ زمانی که تنها حدود پنج روز از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران گذشته بود و فضای اجتماعی کشور تحت تأثیر اخبار و تحولات جنگ قرار داشت تا به امروز که هنوز التهاب جنگ در جامعه دیده می شود.
«من ایرانم» ظاهرا یک برنامه گفتوگومحور است، اما محور اصلی آن بررسی اثرات جنگ در زندگی مردم، خانوادهها و جامعه است. در این برنامه تلاش میشود جنگ نه صرفاً از زاویه رویدادهای نظامی، بلکه از منظر تجربههای انسانی و اجتماعی آن روایت شود. به همین دلیل بسیاری از گفتوگوهای برنامه حول موضوعاتی مانند رنجهای انسانی جنگ، آسیبهای روانی و اجتماعی و تجربههای زیسته مردمی شکل میگیرد که بهنوعی با پیامدهای جنگ مواجه شدهاند. اجرای برنامه بر عهده محمدحسین شهیدیفرد است؛ مجری که سالها تجربه اجرای برنامههای گفتوگو محور را داشته و با شیوهای آرام و منظم و حتی به قول مهمانان برنامه با اطلاعات عمومی خوب گفتوگوها را پیش میبرد. شهیدیفرد در این برنامه تلاش میکند با طرح پرسشهای دقیق و هدایتکننده، مهمانان را به سمت بیان تجربهها و تحلیلهای روشنتر سوق دهد. این سبک اجرا به برنامه کمک کرده فضای گفتگوها از هیجان و تنش های رایج در بحثهای رسانهای فاصله بگیرد و بیشتر بر روایت و توضیح متمرکز باشد. هرچند یکی از نقدهای وارده به برنامه کم بودن هیجان و غیرقابل پیشبینی بودن برنامه است.
یکی از ویژگیهای مهم «من ایرانم» تنوع مهمانان آن است. در این برنامه چهرههایی از حوزههای مختلف حضور پیدا میکنند؛ از هنرمندان و ورزشکاران گرفته تا کارشناسان، پژوهشگران و حتی افرادی که به طور مستقیم تجربههایی از شرایط جنگی داشتهاند. گاه یک بازیگر یا مسئول و فردی شناس و گاه قهرمانان و افرادی که تجربیاتشان از جنگ برای مخاطب جالب توجه است مثل زوج پرستار یا عکاسانی که عکس هایشان زیر سایه جنگ ماندگار شده است. این تنوع باعث شده گفتوگوها فقط محدود به یک نگاه یا حوزه خاص نباشد و ابعاد مختلف اجتماعی و انسانی جنگ مورد توجه قرار گیرد. برای مثال حضور چهرههایی مانند زانکو، خواننده پاپ، در کنار شخصیتهایی مثل محمدرضا طالقانی، رئیس پیشین فدراسیون کشتی نشان میدهد سازندگان برنامه تلاش کردهاند مخاطبان متنوعی را با خود همراه کنند. در کنار این چهرهها، حضور کارشناسان حوزههای مختلف نیز به تحلیل دقیقتر مسائل مرتبط با جنگ و پیامدهای آن کمک میکند.
همچنین بخش مهمی از فضای برنامه به روایتهای انسانی اختصاص دارد؛ روایتهایی که گاه بسیار حزن انگیز و تأثیرگذارند و مخاطب را با چهره واقعی پیامدهای جنگ روبه رو میکنند. یکی از این روایتها به خانوادهای در میناب مربوط میشود. زوجی که سالها از داشتن فرزند محروم بودند، سرانجام کودکی را از پرورشگاه به فرزندی پذیرفتند اما فرزندشان در حمله امریکای کودک کش به مدرسه شجره طیبه میناب در شهید شد و نامش در میان «کودکان شهید مینابی» برای همیشه در ذهن ها ثبت شد. پیکر این کودک در پارکی نزدیک نانوایی پدرش به خاک سپرده شد؛ جایی که هنوز هم محل رفتوآمد روزانه مردم شهر است. طرح چنین روایتهایی در برنامه برای آن است که نشان دهد جنگ چگونه زندگی خانوادههای عادی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در واقع یکی از اهداف اصلی «من ایرانم» همین توجه به تجربه انسانی جنگ است. جنگ تنها به معنای درگیریهای نظامی و تحولات سیاسی نیست بلکه مجموعهای از پیامدهای عمیق اجتماعی و روانی را نیز به همراه دارد. اضطراب، سوگ، مجروحیتها، آوارگی و از هم گسیختگی برخی روابط اجتماعی از جمله واقعیت هایی است که در چنین برنامهای مورد توجه قرار میگیرد.
در کنار این روایتها برنامه تلاش کرده با استفاده از موسیقیهای اصیل ایرانی و بازگویی داستان زندگی افرادی که در مسیر دفاع از کشور جانفشانی کردهاند، فضایی انسانی و همدلانه ایجاد کند. این عناصر باعث شده «من ایرانم» صرفاً یک برنامه گفتوگومحور نباشد، بلکه به نوعی روایتی از تجربه مشترک یک جامعه در شرایط بحران تبدیل شود. البته مانند بسیاری از برنامههای گفتوگومحور، «من ایرانم» نیز با نقدهایی روبهرو است. برخی معتقدند دیدگاههای مطرحشده در برنامه میتواند متنوعتر باشد و حضور طیف گستردهتری از مهمانان به پویایی بحثها کمک کند.
نظر شما