حجتالاسلام دکتر سیدعلیمحمد مصطفوینژاد، استاد سطح عالی حوزه علمیه قم و تهران و معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از کرمان خصوص جایگاه صحیفه سجادیه ابتدا با بیان اینکه این کتاب تنها اثر و میراث مکتوبی است که از اهل بیت علیهمالسلام به ما رسیده است؛ افزود: ائمه کتابهای زیادی داشتند حتی امام کاظم علیه السلام با کمک زندانبانی که او را هدایت کرده بودند، در زندان کتاب نوشتند اما همه این کتابها نزد امام زمان عجل اله تعالی فرجه است و در زمان ظهور آن حضرت از آن بهرهمند میشویم.
صحیفه سجادیه تنها میراث مکتوب در اختیار شیعه
وی با اشاره به اینکه سه امام به طور مستقیم در این کتاب دخیل هستند؛ ادامه داد: امام صادق علیه السلام فرمودند که در زمان کودکی شاهد نوشتن صحیفه سجادیه بودم؛ گوینده آن جدم امام سجاد علیه السلام، نویسنده آن پدرم امام محمدباقر و شاهد آن خودم بودم.
حجت الاسلام دکتر مصطفوینژاد یادآور شد: این کتاب توسط امام باقر علیه السلام و زیدبن علی علیه السلام مشهور به زید شهید نوشته شده و کتاب را به متوکل بن هارون از راویان شیعه تحویل دادند که به ما برسد.
گنجینهای فراتر از دعا
وی با اشاره به دوره ۳۴ ساله امامت امام سجاد علیه السلام آن هم در دورهای که پس از شهادت امام حسین علیه السلام بیشترین اختناق را دستگاه ظالم حکومت علیه شیعه ایجاد کرده بود؛ گفت: در این سالها نوشتن، گفتن و انتشار حدیث به شدت ممنوع بود لذا امام سجاد علیه السلام به جای خطبه خواندن که زمینه آن آماده نبود زیرا تنها چند یار خاص داشتند؛ حضرت معارف اهل بیت و احادیث را در قالب دعا بیان فرمودند تا کسی ایراد نگیرد که چرا حدیث خوانده میشود؟
خواهش رهبر شهید از جوانان
استاد سطح عالی حوزه علمیه قم و تهران رهبر گفت: رهبر شهید در خطبههای نمازجمعه تهران در سال ۱۳۷۳ فرمودند خواهش میکنم عزیزان من، بخصوص جوانان، با صحیفه سجّادیه اُنس بگیرند؛ زیرا همه چیز در این کتابِ ظاهراً دعا و باطناً همه چیز، وجود دارد؛ در جای دیگری فرمودند امام سجاد علیه السلام همان خطبههای حضرت امیرالمؤمنین را در قالب دعا به جامعه عرضه داشتند.
وی تصریح کرد: اگر با این نگاه به صحیفه سجادیه مراجعه کنیم که ظاهر آن دعا اما در باطن یک یا چند حدیث است که به ما منتقل شده، بهتر میشود از این کتاب استفاده کرد.
مواجهه یکی از علما و مفسران مشهور اهل سنت با صحیفه سجادیه
حجت الاسلام دکتر مصطفوینژاد در بخش دیگری از سخنانش به مواجهه یکی از علما و مفسران مشهور اهل سنت با صحیفه سجادیه پرداخت و گفت: وقتی شیخ طنطاوی، رئیس الازهر در زمان طاغوت نامهای به آیت الله مرعشی نجفی مینویسد که شما شیعیان با کلمات اهل بیت پیامبر در ارتباط هستید و روایت زیاد نقل کردید آیا دست نوشتهای از اهل بیت ایشان دارید که برای ما بفرستید؟ آیت الله مرعشی نجفی یک جلد کتاب صحیفه سجادیه را به مصر فرستاد.
وی ادامه داد: طنطاوی خود مفسر قرآن و صاحب تفسیر الجواهر است؛ او وقتی این کتاب را مطالعه کرد، در نامه تشکر خود نوشت هرچه این کتاب را مطالعه میکنم، دیدم بعد از کلام خدا چنین کلام با عظمتی وجود ندارد و از بدبختی ما اهل سنت است که تاکنون از چنین کتابی بی بهره بودیم.
معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه افزود: طنطاوی در ادامه مینویسد اگر شرحی بر این کتاب نوشته شده، برایم بفرستید که آیت الله مرعشی نجفی هفت جلد کتاب «ریاض السالکین» شرح آقا سید علی خان کبیرمشهور به سید علی حسینی مدنی شیرازی که در نزدیکی مقبره شاهچراغ علیه السلام دفن هستند را برای او میفرستد.
تفاوت شکرگزاری در غرب با مکتب اسلام
وی در ادامه با یک مقدمه به یکی از معارف بلند صحیفه سجادیه پرداخت و گفت: امروز در کشورهای غربی و آمریکا و مسیحیت، سرمایه زیادی برای ترویج شکرگزاری خرج میکنند اما برای رسیدن به دنیا و مادیات و سرمایه گذاریِ جذب مشتری برای امور تجاری و در این زمینه کتابهایی مثل «راز» و «معجزه شکرگزاری» هم نوشته شده که متأسفانه در مجامع علمی ما هم تدریس میشود.
حجت الاسلام مصطفوی نژاد ادامه داد: در حالی که شکرگزاری در مکتب اسلام کاملاً متفاوت است؛ شکرگزاری قلبی مقدمه شکرگزاری زبانی و آن مقدمه شکرعملی است که انسان عملاً شاکر نعمتهای خدای متعال باشد.
وی توضیح داد: امام سجاد علیه السلام در بند هشتم و عبارات پایانی دعای اول صحیفه سجادیه که در واقع شرح دو آیه ۱۷۹ اعراف و ۴۴ فرقان است؛ مطالبی درباره حمد الهی مطرح میکنند.
استاد سطح عالی حوزه علمیه قم و تهران گفت: قرآن کریم عبارتی را دوبار و با دو نحوه و کیفیت مطرح فرموده که گروه زیادی هم از جن و انس مشمول آن میشوند و آن اینکه گروهی از انسانها که شکرگزار نیستند از انسانیت افول و سقوط کرده و به حد چهارپایان میرسند و بلکه چهارپایان به دلیل نداشتن عقل در یک حدی متوقف میشوند اما انسانها چون در راه بندگی و شکرگزاری از عقل خود استفاده نمیکنند از حیوان هم پستتر میشوند.
وجه تمایز انسان از حیوان در میزان شکرگزاری او است
وی بر همین اساس تصریح کرد: پس وجه تمایز انسان و حیوان آنگونه که در منطق به ما یاد دادهاند، عقل نیست؛ بلکه وجه تمایز آنجایی است که انسان از عقلش برای شکرگزاری و حمد خدا استفاده میکند؛ هرچه درک ارزش نعمتها و تشکر قلبی و لسانی و عملی و به کار بردن نعمت در مسیر دوست داشتن خدا بیشتر شود، درجات انسانیت صعود پیدا میکند.
حجت الاسلام دکتر مصطفوینژاد اضافه کرد: هرچه از میزان شکرگزاری انسان کم شود و او از شناخت نعمت عاجز بماند و از عقل خود برای ارزش نعمتها کمک نگیرد، درجه انسانیت افول و سقوط میکند تا به حد حیوانیت میرسد و به درکاتی سقوط خواهد کرد.
وی بیان کرد: امام سجاد علیه السلام این معنا را به ما یاد دادند که اگر میخواهید انسانیت آدمها را ارزش گذاری کنید، به درجات شکر آنها نگاه کنید؛ شکرگزاری یعنی بندگی خدا، لذا در روایتی پیامبر فرمودند عقل چیزی است که خدای رحمان به وسیله آن عبادت میشود و درجات بهشت را کسب میکند.
استاد سطح عالی حوزه علمیه قم و تهران یادآور شد: پس میزان عقل ما به میزان بندگی ما ربط دارد نه به اندازه دانش ما، هر چه بندگی بیشتر، عقل زیادتر و طبق قرآن کریم اگر انسان با تقوا باشد خداوند علم آنچه را هم که نمیداند به او عطا میکند مثل کربلایی کاظم ساروقی، فرد بی سوادی که حافظ کل قرآن کریم شد.
وی در پایان اظهار کرد: اگر شکرگزاری را در زندگی و روابط مختلف و انتخابهای خود ملاک قرار دهیم در بسیاری از امور زندگی موفق خواهیم شد.
نظر شما