جامعه ولایت‌مدار، جامعه‌ای زنده و شکست‌ناپذیر است

به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، آیت‌الله دژکام در جلسه تفسیر قرآن کریم که در حرم مطهر حضرت سیدعلاءالدین حسین علیه‌السلام برگزار شد، با تشریح مراتب مختلف حیات انسان، بر این نکته تأکید کرد که زندگی واقعی انسان تنها به زنده بودن جسمانی محدود نمی‌شود، بلکه انسان می‌تواند از مرتبه‌ای پایین‌تر از حیات حیوانی به سوی حیات انسانی، اخلاقی و الهی ارتقا یابد.

وی با بیان اینکه «زندگی انسان مراتبی دارد» گفت: انسان می‌تواند در حد حیات گیاهی یا حیوانی باقی بماند، اما از حیات انسانی بهره‌ای نبرده باشد. او با اشاره به برخی اخبار تلخ روزهای اخیر، اعمالی را که نشانه زوال انسانیت است، نمونه‌ای از حیاتِ تهی از معنا دانست و تصریح کرد: چنین افرادی اگرچه از نظر جسمی زنده‌اند، اما از حقیقت انسانیت فاصله گرفته‌اند.

آیت‌الله دژکام در ادامه، مفهوم «زنده‌کردن مردگان» را فراتر از احیای جسم دانست و توضیح داد که این معنا می‌تواند به ارتقای انسان از مرتبه‌ای از حیات به مرتبه‌ای بالاتر اشاره داشته باشد؛ همان‌گونه که در عالم طبیعت، موجودات از حیات گیاهی به حیات حیوانی و سپس به حیات انسانی می‌رسند. او در این بخش با استناد به اندیشه‌های صدرالمتألهین شیرازی، ملاصدرا، یادآور شد که این فیلسوف بزرگ چهار قرن پیش نیز در آثار خود به سیر تکاملی حیات اشاره کرده و از رشد و پیچیدگی موجودات زنده، از جلبک‌های تک‌سلولی تا گیاهان و سپس موجودات دارای ادراک و تعقل سخن گفته است.

ویژگی ممتاز انسان، به گفته این استاد حوزه علمیه، «عقل» است؛ موهبتی که انسان را از دیگر موجودات متمایز می‌کند. آیت‌الله دژکام تأکید کرد: اگر عقل در انسان نباشد، او تفاوتی با سایر حیوانات نخواهد داشت. به گفته او، این عقل و اصل حیات را خداوند متعال عطا می‌کند؛ همان خدایی که در قرآن کریم از او به عنوان زنده‌کننده مردگان یاد شده است. او با اشاره به آیه «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی» یادآور شد که حتی در نگاه مشرکان نیز آفرینش و اعطای حیات، امری الهی دانسته می‌شد و هیچ قدرتی جز خداوند بر چنین کاری توانا نیست.

آیت‌الله دژکام سپس به بُعد اختیاری و اخلاقی رشد انسان پرداخت و گفت بخشی از مسیر تعالی انسان به اراده و انتخاب خود او بازمی‌گردد. به بیان او، انسان می‌تواند با انتخاب اخلاق، عدالت، شجاعت و عفت، حیات خود را ارتقا دهد و وارد مرحله‌ای تازه از زندگی شود؛ مرحله‌ای که نه فقط در ظاهر، بلکه در باطن نیز او را دگرگون می‌کند. او در توضیح این معنا به سخن سعدی اشاره کرد و گفت اگر انسان تنها به چشم و زبان و گوش و بینی محدود شود، تفاوتی با نقش دیوار نخواهد داشت. از این‌رو، زیبایی واقعی انسان در اخلاق اوست، نه صرفاً در ظاهر جسمانی.

وی افزود: زیبایی جسمانی ممکن است با ابزارهای ظاهری تغییر کند، اما زیبایی اخلاقی حاصل تصمیم، اراده و مجاهدت درونی انسان است. به گفته او، انسان با پرورش فضایل اخلاقی، از جمله عدالت، شجاعت و عفت، در حقیقت به سطحی بالاتر از حیات دست می‌یابد؛ حیاتی که می‌توان آن را «حیات تازه» و «حیات الهی» نامید.

این استاد حوزه در ادامه با قرائت آیه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ» تأکید کرد که دعوت خداوند و پیامبر(ص)، دعوت به چیزی است که مایه حیات انسان می‌شود. او توضیح داد که این حیات، هرچند با انتخاب و اراده انسان آغاز می‌شود، اما حقیقتاً عطا و هدایت آن از سوی خداوند است و انسان بدون یاری الهی نمی‌تواند به کمال برسد.

آیت‌الله دژکام در بخش دیگری از سخنان خود، به آثار اجتماعی این حیات تازه اشاره کرد و گفت جامعه‌ای که ولایت الهی را بپذیرد و بر مبنای ایمان حرکت کند، جامعه‌ای زنده، پویا و شکست‌ناپذیر خواهد بود. به گفته او، جامعه حزب‌اللهی به دلیل اتکا به ولایت الهی، از روح حیات برخوردار است و همین امر آن را در برابر فشارها و تهدیدها مقاوم می‌سازد.

وی در ادامه با اشاره به تجربه ملت ایران، خاطرنشان کرد: روزگاری مردم از صدای شلیک می‌ترسیدند و از صحنه می‌گریختند، اما امروز در برابر تهدیدها و شهادت‌ها ایستاده‌اند و عقب‌نشینی نمی‌کنند. او این تحول را نشانه‌ای از یافتن حیاتی تازه در ملت ایران دانست؛ حیاتی که به گفته او با عشق، ایمان و ولایت الهی شکل گرفته است.

آیت‌الله دژکام در پایان با تأکید بر اینکه حیات انسان در دنیا پایان راه نیست، یادآور شد که خداوند در روز قیامت نیز مردگان را زنده خواهد کرد و انسان در عالمی دیگر به حیاتی جاودانه وارد می‌شود. او همه مراتب حیات، از دنیا تا آخرت، را جلوه‌ای از قدرت الهی دانست و گفت تنها خداوند است که می‌بخشد، زنده می‌کند و جاودانه می‌سازد.