محمدحسین محمددوست در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در مشهد؛ با اشاره به تحول پارادایمی امنیت از «امنیت ملی» صرفاً نظامی به «امنیت انسانی» و «امنیت جمعی»، اظهار کرد: مسجد در تمدن اسلامی هرگز تنها یک عبادتگاه نبوده، بلکه «بیتالمال»، «بیتالحکمه» و «بیتالاماره» نیز بوده است. متأسفانه امروز از این ظرفیت چندوجهی غفلت شده، در حالی که دشمن با استفاده از نظریه «شکاف اجتماعی» و «تهدیدهای نامتقارن»، سعی در تضعیف همبستگی ملی و روحیه جمعی دارد.
مسجد به مثابه «گره مقاومت» در برابر جنگ ترکیبی
این پژوهشگر اجتماعی با استناد به نظریههای جامعهشناسی و علوم سیاسی، تشریح کرد: در جنگ ترکیبی، مرز میان عرصه نظامی، اطلاعاتی و غیرنظامی محو میشود. بنابراین افزایش «آمادگی عمومی» و «مهارتهای بقا و مدیریت بحران» در میان آحاد جامعه، بخش کلیدی از استراتژی دفاعی کشور است. مسجد میتواند با تبدیل شدن به یک «گره مقاومت» ، ضمن حفظ ماهیت معنوی خود، لایههای جدیدی از بازدارندگی نامتقارن ایجاد کند.
وی افزود: بر اساس نظریه بازدارندگی نامتقارن، اتکای صرف به توان نظامی کلاسیک کافی نیست. توسعه پدافند غیرعامل و تابآوری محلی از طریق آموزشهای همگانی در مساجد، میتواند جامعه را در برابر تهدیدهای احتمالی فلجکننده زیرساختها یا عملیات روانی مقاوم سازد.
پایگاه استراتژیک تابآوری؛ فراتر از کارکردهای سنتی
محمددوست در تبیین الگوی پیشنهادی خود گفت: بازپیکربندی مسجد به «پایگاه استراتژیک تابآوری و آمادگی» مستلزم چهار اقدام اساسی است؛ سازماندهی آموزشهای مهارتی شامل کمکهای اولیه، امداد و نجات، پدافند غیرعامل و سواد رسانهای و اطلاعاتی؛ تقویت سرمایه اجتماعی از طریق شبکههای همیاری محلی و گروههای جهادی خدمترسان؛ مدیریت اطلاعات و مقابله با عملیات روانی با نقشآفرینی مسجد به عنوان کانون تبیین واقعیتها و خنثیسازی اخبار جعلی و توسعه زیرساختهای مقاومت محلی با سازماندهی نیروهای داوطلب آموزشدیده نظامی و امدادی برای واکنش سریع در بحرانها.
چالشهای پیش رو و راهکارها
این پژوهشگر در عین حال، به چالشهایی نظیر مقاومت در برابر تغییر کارکردهای سنتی، کمبود متخصصان آموزشی و نیاز به تأمین منابع مالی و انسانی اشاره کرد و راهکار را در «رویکرد سیاستگذارانه کلان، تدوین پروتکلهای اجرایی مشخص و مشارکت نخبگان» دانست.
وی تأکید کرد: این طرح هرگز به معنای نظامیگری افراطی یا تخریب حرمت مسجد نیست، بلکه ارتقاء هوشمندانه نقش اجتماعی مسجد در حفظ شأن معنوی آن است.
تحقق «امنیت مردمی» با دژ مستحکم اجتماعی
محمددوست در پایان خاطرنشان کرد: بازتعریف هوشمندانه مسجد، آن را از «منبر سنتی» به «دژ مستحکم اجتماعی» تبدیل میکند. این سرمایهگذاری بر روی سرمایه اجتماعی و انسانی کشور، پاسخی جامع به تهدیدهای ترکیبی و تضمینکننده امنیت پایدار در معنای واقعی «امنیت مردمی» و «قدرت ملی» خواهد بود.
انتهای پیام /
نظر شما