به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، در یکی از شبهای اردیبهشت ماه، مسجد تاریخی پیرپنهان لار شاهد واقعهای غیرمنتظره بود. افرادی ناشناس نیمهشب وارد حریم این بنای کهن شدند و بخشی از مقبره تاریخی در صحن مسجد را بهصورت غیرمجاز حفاری کردند؛ اقدامی که حساسیت دوستداران میراث فرهنگی را بهشدت برانگیخت.
مسجد پیرپنهان، از عبادتگاههای دایر شهر قدیم لار است که سه وعده نماز در آن برگزار میشود. صحن این مسجد با بقعه چهارطاقی پیرپنهان مشترک است؛ بنایی با قدمتی بیش از یکهزار سال که نامش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
«شواهد بهدستآمده نشان میدهد موضوع نبش قبر منتفی است؛ چراکه هیچ بقایای انسانی مشاهده نشده. هدف حفاران، یافتن دفینههای زیرخاکی بوده است.»
صبح روز بعد، خادم مسجد وقتی وارد صحن مشترک مسجد و بقعه شد، با صحنهای غیرمنتظره روبهرو گردید؛ رد حفاری در کنار مقبرهای تاریخی که خاکش بهتازگی زیر رو شده بود. او بلافاصله ماجرا را به مسئولان میراث فرهنگی گزارش داد تا زنجیرهای از تحقیقات و بررسیها آغاز شود.
این اتفاق موجی از پرسشها درباره نحوه نظارت و حفاظت از بناهای تاریخی برانگیخت. دوستداران میراث فرهنگی ضمن ابراز نگرانی، خواستار پاسداری جدیتر از حرمت اماکن مذهبی و میراث فرهنگی شدند.
حفاران در جستوجوی گنج بودند
صادق زارع، معاون میراث فرهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس در این زمینه گفته «شواهد بهدستآمده نشان میدهد موضوع نبش قبر منتفی است؛ چراکه هیچ بقایای انسانی مشاهده نشده. هدف حفاران، یافتن دفینههای زیرخاکی بوده است.»
به گفته زارع، یگان حفاظت میراث فرهنگی بلافاصله پس از اطلاع از ماجرا وارد عمل شد و پرونده این حفاری غیر مجاز در حال بررسی است. دادستان لار نیز دستور داده تا کلانتری شهر قدیم لار ادامه پیگیریها را برعهده گیرد.
این مقام مسئول توضیح داده «مسجد و بقعه پیرپنهان به دو دوربین مداربسته مجهز است و از حفاظت الکترونیکی برخوردار میباشد. علاوه بر این، اماکن اطراف نیز دارای دوربینهایی هستند که دادستان لار دستور بررسی همه آنها را داده است.»
زارع درعینحال یادآوری کرده که خادم مسجد تا ساعت ۲۱ در محل حاضر بوده و پس از آن محل را ترک کرده است. به گفته او، «حفاری غیرمجاز پس از نیمهشب انجام شده است و نبود نیروی انسانی در ساعاتی از شب، خلأ قابلتوجهی در مراقبت از چنین بنای ارزشمندی ایجاد میکند.»
زارع تأکید کرده «حفاظت از آثار ملی، وظیفهای مشترک میان میراث فرهنگی و نهادهای متولی بناست. مأموران یگان حفاظت با جدیت در حال پیگیری ماجرا هستند تا ابعاد دقیق حادثه مشخص شود.»
میراث، اوقاف و مسئولیت مشترک در حفاظت
بر اساس اعلام اداره میراث فرهنگی فارس، اگرچه این نهاد پیگیر موضوع و حافظ کالبد آثار تاریخی است، اما مدیریت رسمی مسجد و بقعه پیرپنهان بر عهده ادارهکل اوقاف و امور خیریه است.
زارع تأکید کرده «حفاظت از آثار ملی، وظیفهای مشترک میان میراث فرهنگی و نهادهای متولی بناست. مأموران یگان حفاظت با جدیت در حال پیگیری ماجرا هستند تا ابعاد دقیق حادثه مشخص شود.»
صدای مطالبه مردم برای پاسداری از میراث
حادثه اخیر بار دیگر ضرورت نظارت مستمر بر بناهای مذهبی و تاریخی را پررنگ کرد. مردمی که این مسجد بخشی از خاطره مذهبی شهر خود میدانند، انتظار دارند این میراث هزارساله از گزند طمع گنججویان در امان بماند.
دستگاههای متولی نیز وعده دادهاند با شناسایی عاملان، از تکرار چنین تعرضهایی جلوگیری کنند تا مسجد پیرپنهان، همچنان مأمن نمازگزاران و نشانی از تاریخ و معنویت لارستان باقی بماند.
نظر شما