خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: مسجد تاریخی «انوار» در قلب آدیسآبابا پایتخت اتیوپی، از سال ۱۹۳۸ تاکنون همچنان استوار ایستاده و بهعنوان یکی از شاخصترین نمادهای شهری و مذهبی این کشور شناخته میشود.
این مسجد که در دوران حضور ایتالیاییها در اتیوپی ساخته شد، بهمرور به جایگاهی مهم در میان مسلمانان منطقه شاخ آفریقا دست یافته است؛ منطقهای که پیشینهای دیرینه در تاریخ اسلام و هجرت صحابه پیامبر اکرم (ص) دارد.
شیخ طه محمد هارون، امام جماعت این مسجد، تأکید میکند که مسجد انوار از قدیمیترین و بزرگترین مساجد پایتخت به شمار میرود و نهتنها در اتیوپی بلکه در سراسر شاخ آفریقا شناختهشده است.
ایتالیاییها پس از ورود به اتیوپی و به توصیه علمای اریتره، برای جلب رضایت مسلمانان اقدام به ساخت این مسجد کردند.
در آن دوره، ایتالیا در جریان اشغال دوم اتیوپی (۱۹۳۵ تا ۱۹۴۱) در زمان حکومت هایله سِلاسی، تلاش داشت با اتخاذ سیاستهای مذهبی، از مقاومت مردمی بکاهد. ساخت مسجد انوار در همین چارچوب صورت گرفت، هرچند این تنها مسجد ساختهشده توسط آنان نبود و نمونهای دیگر نیز در منطقه جیما در ایالت اورومیا بنا شد.
با این حال، نقش اصلی در شکلگیری هویت کنونی مسجد به دوران پس از خروج ایتالیاییها بازمیگردد؛ زمانی که علمای اتیوپیایی، بهویژه از قوم هرری در شرق کشور، ساختار معماری مسجد را تکمیل و آن را با هنر بومی تزیین کردند. طراحی پنج درِ اصلی مسجد و نگارش اشعار توحیدی بر آنها، از جمله جلوههای این هنر است.
مسجد انوار طی دهههای گذشته تغییرات اساسی نداشته و تنها در مقاطع مختلف تحت مرمت قرار گرفته است.
نزدیک دو دهه پیش پنجرههای مسجد گسترش یافت و شکل فعلی آن تثبیت شد. عملیات نگهداری نیز بهصورت سالانه انجام میشود تا اصالت تاریخی بنا حفظ شود. همچنین در دوران شیوع کرونا، جوانان مسجد از تعطیلی موقت برای اجرای طرحهای مرمتی گسترده بهره بردند.
حیدر داوود، رئیس انجمن جوانان مسجد، با اشاره به نقش اجتماعی این مجموعه میگوید: مساحت مسجد حدود ۲۴۵۰ متر مربع است و برنامههای آموزشی و دینی آن بیش از ۵۰ سال است که بهطور مستمر ادامه دارد. در حال حاضر نیز حدود ۱۵۰ طلبه در مرکز آموزش قرآن این مسجد فعالیت دارند.
موقعیت جغرافیایی مسجد، در نزدیکی بازار بزرگ مرکاتو، باعث شده همواره محل تجمع گسترده نمازگزاران باشد. این مسجد علاوه بر کارکرد عبادی، بهعنوان مرجع دینی و فقهی برای مردم و حتی نهادهای دولتی اتیوپی شناخته میشود.
امروز، مسجد «انور العتیق» نهتنها یک بنای تاریخی، بلکه نمادی زنده از پیوند دین، فرهنگ و مقاومت هویتی مسلمانان در قلب آفریقا به شمار میرود؛ میراثی که همچنان بهعنوان قبلهای برای علم و عبادت، نقشآفرینی میکند.
نظر شما