حجتالاسلام مهدی طاهری با اشاره به آیه ۱۲۰ سوره مبارکه توبه به خبرنگار خبرگزاری شبستان در استان چهارمحالوبختیاری گفت: بر اساس این آیه، هر اقدامی که موجب خشم و نگرانی جبهه کفر و نفاق شود، برای مؤمنان به عنوان عمل صالح ثبت میشود و این نشاندهنده ارزش و اهمیت کنشهای مؤمنانه در برابر جریان باطل است.
تقابل همیشگی جبهه حق و باطل
مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به نمونهای تاریخی از صدر اسلام افزود: در جنگ خندق، زمانی که قبایل مختلف عرب برای نابودی پیامبر اکرم(ص) در مدینه گرد هم آمده بودند، امیرالمؤمنین علی(ع) در پاسخ به رجز عمر بن عبدود فرمودند: امروز تمام کفر در برابر تمام ایمان ایستاده است.
طاهری ادامه داد: این تقابل میان جبهه حق و باطل در طول تاریخ ادامه داشته و در دوران کنونی نیز میتوان آن را مشاهده کرد؛ بهگونهای که امروز نیز جبهه کفر در برابر جبهه حق صفآرایی کرده است.
این مدرس حوزه علمیه با اشاره به خطبهای از امیرالمؤمنین(ع) در جنگ صفین بیان کرد: در آن زمان برخی از یاران درباره طولانی شدن جنگ پرسش میکردند و حضرت در پاسخ یادآور شدند که در کنار پیامبر(ص) نیز در جنگها شرکت میکردیم و پدران و برادران خود را از دست میدادیم، اما این اتفاقها جز بر ایمان ما نمیافزود.
وی افزود: بر همین اساس باید از خود بپرسیم که آیا حوادث و شهادتها موجب افزایش ایمان و استحکام باورهای ما شده است یا خیر؛ زیرا اگر چنین نباشد، نمیتوان از پیروزی سخن گفت.
پیروزی در قرآن مشروط به ایمان است
طاهری با بیان اینکه در قرآن کریم وعدههای نصرت و فتح در قالب جملات شرطی مطرح شده است، گفت: خداوند پیروزی را به ایمان و استقامت مؤمنان گره زده است. بنابراین نباید تصور کرد که خونهای ریختهشده بیثمر خواهد بود؛ بلکه بر اساس آموزههای قرآنی، اگر خداوند امتی را دوست بدارد، درهای جهاد و مجاهدت را به روی آن میگشاید.
وی یادآور شد: امام خمینی(ره) نیز با همین نگاه میفرمودند: جنگ، مدرسه انسانسازی است.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به عناصر شکلدهنده جنبشهای اجتماعی گفت: هر حرکت اجتماعی که به تغییر یک نظام سیاسی منجر میشود، نیازمند سه رکن اساسی یعنی رهبر، مکتب و مردم است.
به گفته وی، انقلاب اسلامی ایران نمونهای از چنین پیوندی بود که در آن مردم با تکیه بر مکتب اسلامی و رهبری امام خمینی(ره) توانستند رژیم طاغوت را سرنگون کنند.
خطر تهی شدن حرکتهای اجتماعی از گفتمان
طاهری در ادامه با تأکید بر اهمیت گفتمان در حرکتهای اجتماعی تصریح کرد: اگر حضور مردم در صحنه و خیابانها از گفتمان و اندیشه تهی شود، با آسیبهای جدی روبهرو خواهد شد و ممکن است مسیر اصلی خود را از دست بدهد.
وی همچنین به نقش زنان در حرکتهای اجتماعی اشاره کرد و گفت: قرآن کریم در سختترین شرایط نیز مسئولیتهای بزرگ را بر عهده زنان قرار داده است. امام خمینی(ره) نیز به این ظرفیت توجه داشتند و بارها از نقش مؤثر زنان در نهضت اسلامی سخن گفتهاند.
این مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به شخصیت حضرت زینب کبری(س) افزود: یکی از ویژگیهای برجسته زنان توانایی تأثیرگذاری در اوج تأثر است. اگر نقش روشنگرانه حضرت زینب(س) پس از واقعه کربلا نبود، پیام نهضت عاشورا به تاریخ منتقل نمیشد.
تمدن اسلامی؛ حرکتی مبتنی بر گفتوگو
طاهری با بیان اینکه حرکت تمدنی اسلامی ماهیتی فعال و پیشبرنده دارد، گفت: مقصود از تهاجمی بودن این حرکت، درگیری و نزاع نیست، بلکه سخن از گفتوگو، تبیین و گفتمانسازی است.
وی افزود: در چنین نگاهی، رهبر صرفاً یک فرد نیست، بلکه یک «امت» است؛ زیرا این ملت است که با آگاهی و بصیرت خود اجازه نمیدهد هیچ قدرت بیگانهای بر سرنوشت آن تأثیر بگذارد.
بعثت امت در اندیشه تمدنی
عضو هیئت علمی دانشگاه شهرکرد تصریح کرد: امام شهید تعبیر «بعثت» را درباره امت به کار بردند، زیرا در نظریه تمدن نوین اسلامی، ملتها نقش راهبری دارند و حرکت تمدنی بدون هدایت و مشارکت مردم به پیش نمیرود.
وی افزود: برای تحقق چنین جایگاهی، تقویت ایمان اجتماعی در میان مردم ضروری است.
نگاه تمدنی فراتر از مرزها و زمان
طاهری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ابعاد تاریخی و جهانی تمدن اسلامی گفت: در حرکتهای تمدنی، شخصیتهای بزرگ هرچند به تاریخ میپیوندند، اما اثرگذاری آنان در تاریخ ادامه پیدا میکند.
وی ادامه داد: مقیاس تمدن اسلامی محدود به جغرافیای یک کشور نیست، بلکه به تدریج به گستره جهان گسترش مییابد و همچنین در مقیاس زمانی نیز در چارچوب سال و دهه قابل تحلیل نیست، بلکه در افقهای چند دههای و حتی قرنی باید مورد بررسی قرار گیرد.
ضرورت حفظ گفتمان در حرکتهای مردمی
این مدرس حوزه علمیه تأکید کرد: اگر حرکتهای مردمی از گفتمان تهی شود، جامعه با سردرگمی روبهرو خواهد شد؛ از این رو باید همواره پرسید که هدف و مطالبه اصلی مردم از حضور در صحنه چیست و این مطالبه چگونه باید تبیین شود.
طاهری خاطرنشان کرد: تداوم و اثرگذاری حرکتهای اجتماعی در گرو روشن بودن اهداف و شکلگیری گفتمان مشترک میان مردم است؛ زیرا بدون چنین گفتمانی، حرکتهای اجتماعی نمیتوانند به نتایج پایدار و ماندگار دست یابند.
نظر شما