به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر محمدمهدی دیانی عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند در میز گفتگو دانشگاه و مردم در میدان مادر بیرجند به تشریح ابعاد شخصیتی، سیره علمی و مبارزاتی این عالم فرزانه و ویژگیهای معلم تراز انقلاب اسلامی پرداخت.
وی در این نشست با اشاره به ضرورت بازشناسی سیره استاد شهید مرتضی مطهری برای نسل جوان و دانشگاهی، گفت: اندیشههای شهید مطهری مبنای فکری نظام جمهوری اسلامی است و بررسی ویژگیهای «استاد تراز انقلاب» از دیدگاه ایشان، ضرورتی اجتنابناپذیر برای ارتقای نظام تعلیم و تربیت است.
شهید مطهری؛ حلقه وصل حوزه و دانشگاه
وی با مرور زندگانی این شهید والامقام اظهار کرد: استاد مطهری در سال ۱۲۹۸ در خانوادهای روحانی در فریمان متولد شد. ایشان پس از گذراندن مقدمات در زادگاه و مشهد مقدس، در سال ۱۳۱۵ راهی حوزه علمیه قم شد؛ دورانی که مصادف با رحلت آیتالله حائری یزدی و زعامت آیات عظام صدر، حجت و خوانساری بود.
دیانی تصریح کرد: شهید مطهری به مدت ۱۵ سال در قم از محضر استوانههای علم و معنویت بهره برد. ایشان ۱۲ سال در حوزه فلسفه، اخلاق و عرفان شاگرد ویژه امام خمینی (ره) بود و همچنین ۸ سال در محضر آیتالله بروجردی فقه و اصول را فرا گرفت و در دروس الهیات و فلسفه علامه طباطبایی نیز تلمذ کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با اشاره به هجرت استاد به تهران در سال ۱۳۳۱، بیان کرد: شهید مطهری علاوه بر تدریس در مدرسه مروی، فعالیت گستردهای را در انجمنهای اسلامی دانشجویان، پزشکان و مهندسان آغاز کرد. ایشان مورد اعتماد ویژه هر دو قشر حوزوی و دانشگاهی بود و توانست مفاهیم عمیق دینی را با زبان روز برای نخبگان جامعه تبیین کند.
وی به نقش کلیدی استاد در نهضت اسلامی اشاره کرد و گفت: با آغاز نهضت امام خمینی (ره) در سال ۱۳۴۱، شهید مطهری در صف اول مبارزه قرار گرفت و پس از سخنرانی تاریخی در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ توسط رژیم پهلوی دستگیر و زندانی شد. اما زندان هم مانع فعالیتهای ایشان نشد و مدتی نیز رهبری هیئتهای موتلفه اسلامی را بر عهده گرفت.
دیانی افزود: در دوران تبعید امام راحل، استاد مطهری با هوشمندی به جبهه تالیف کتب روی آورد که حاصل آن بیش از ۷۰ اثر گرانسنگ است که امروز به عنوان منبع تراز اندیشه اسلامی شناخته میشوند. همچنین تاسیس حسینیه ارشاد با همکاری جمعی از بزرگان از جمله حضرت آیتالله خامنهای (مدظلهالعالی)، از دیگر برکات حیات پربار ایشان برای مقابله با انحرافات فکری بود.
دکتر دیانی در ادامه تشریح سیره مبارزاتی شهید مطهری، ایشان را الگوی بارز یک «عالم زمانشناس» دانست و اظهار کرد: حمایت قاطع استاد از مردم مظلوم فلسطین و جمعآوری اعانه برای آنان در دوران اختناق پهلوی، نشاندهنده بصیرت سیاسی ایشان بود؛ اقدامی که منجر به دستگیری و زندانی شدن مجدد وی توسط رژیم منحوس گشت.
وی با اشاره به تداوم روشنگریهای استاد تا آستانه پیروزی انقلاب گفت: رژیم پهلوی که از نفوذ کلام استاد به ستوه آمده بود، در سال ۱۳۵۴ ایشان را ممنوعالمنبر کرد، اما شهید مطهری با تأسیس «جامعه روحانیت مبارز» و مرزبندی صریح با گروهکهای انحرافی همچون منافقین، جبهه فکری انقلاب را حراست کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، اوج کمال معرفتی مطهری را در ولایتپذیری ایشان دانست و افزود: پس از دیدار با امام خمینی (ره) در نوفللوشاتو، ایشان در پاسخ به شاگردانش، ابعاد شخصیتی امام را در چهار محور «آمنَ بربّه، آمنَ بهدفه، آمنَ بسبیله و آمنَ بـقوله» توصیف کردند که نشاندهنده ایمان عمیق و ذوب شدن استاد در شخصیت قرآنی حضرت امام بود.
دکتر دیانی در بخش معنوی سخنان خود به نقل خاطرهای تکاندهنده از همسر شهید پرداخت و گفت: سه روز پیش از فاجعه یازدهم اردیبهشت ۵۸ و جنایت گروه ضاله فرقان، استاد در رویایی صادقه، خود را در محضر رسول الله (ص) و در کنار امام راحل میبیند. ایشان با رعایت ادب شاگردی، پشت سر امام حرکت میکنند اما پیامبر اکرم (ص) با عطوفت ایشان را مورد تفقد قرار داده و صورتشان را میبوسند. استاد پس از بیداری فرموده بودند که «هنوز گرمای لبهای پیامبر را روی صورتم حس میکنم» و این رویا را بشارتی بر یک حادثه عظیم در زندگی خویش یعنی فیض شهادت یافتند.
تعلیم الهی؛ نخستین گام در تراز انقلاب اسلامی
این استاد دانشگاه در بخش دوم سخنان خود با محوریت «ویژگیهای معلم تراز انقلاب»، به جایگاه علم در قرآن کریم اشاره کرد و گفت: نخستین معلم بشریت، ذات اقدس الهی است که در اولین آیات وحی بر پیامبر (ص)، سخن از «قرائت»، «قلم» و «تعلیم» به میان آورده است.
وی خاطرنشان کرد: از منظر شهید مطهری، معلمی که در تراز انقلاب اسلامی باشد، رسالت خود را در امتداد رسالت انبیا میبیند. همانگونه که قرآن کریم هدف بعثت را «یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه» بیان میفرماید، معلم تراز نیز باید دو بال «تعلیم» و «تزکیه» را همزمان پیش ببرد. در نگاه اسلام، کرامت خداوند در گرو آموختن به انسان است و استاد واقعی کسی است که همچون مطهری، علم را وسیلهای برای هدایت و تصفیه جانها قرار دهد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند در ادامه سلسله مباحث خود پیرامون جایگاه علم و عالم در اسلام، بر ضرورت ارتقای شأن و معیشت معلمان به عنوان افسران سپاه پیشرفت کشور تأکید کرد.
دکتر دیانی با استناد به آیات وحیانی، تفاوت عالم و جاهل را تفاوتی بنیادین و انکاری دانست و اظهار داشت: خداوند در قرآن کریم با پرسش «هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ»، برتری صاحبان دانش را قطعی اعلام کرده است. از منظر قرآن، علم و ایمان دو بال ترفیع درجات انسان هستند و هر کس از چشمه «حکمت» سیراب شود، به تعبیر قرآن کریم به «خیر کثیر» دست یافته است.
خداوند دوستدار پویندگان دانش است
وی با بازخوانی روایتی از جلد اول کتاب شریف کافی، مژدهای به دانشآموزان و دانشجویان داد و گفت: طبق فرموده معصومین (ع)، طلب علم یک فریضه است، اما نکته ظریف این روایت آنجاست که میفرماید: «انَّ اللهَ یُحِبُّ بُغاةَ العِلم»؛ یعنی خداوند متعال دانشجویان و کسانی که در پی کسب آگاهی هستند را بهطور ویژه دوست میدارد.
این استاد دانشگاه با تبیین جامعیت اسلام در بحث آموزش، تصریح کرد: در تفکر اسلامی، علمآموزی هیچ قید و مرزی ندارد. این فریضه «همگانی» (برای هر مسلمانی)، «همهزمانی» (از گهواره تا گور) و «همهمکانی» (حتی در دورترین نقاط جهان همچون چین) است.
دیانی به نکتهای راهبردی در سیره معصومین اشاره کرد و افزود: اسلام حتی بهرهگیری از دانش مشرکان و منافقان را مجاز دانسته است. حکمت، گمشده مومن است و او باید دانش را حتی از اهل نفاق فرا بگیرد تا جامعه اسلامی تقویت شود. امروز اگر تحلیلگران غربی از ایران به عنوان قدرت نوظهور جهانی یاد میکنند و معادلات بینالمللی تحت تأثیر اقتدار ماست، همگی ریشه در همین پیشرفتهای علمی دارد که برآمده از آموزههای اصیل دینی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با استناد به روایتی در رساله معراجیه ابنسینا، برتری تفکر بر عبادات فردی را تشریح کرد و گفت: پیامبر اکرم (ص) به حضرت علی (ع) فرمودند که اگر میخواهی در مسابقه تقرب به خدا از همه پیشی بگیری، حتی از کسانی که مدام در حال نماز و روزهاند، بر «مرکب تعقل و خردورزی» سوار شو. این نشان میدهد که ریشه اصلی علم در اسلام، «تعقل» است.
وی در پایان این بخش از سخنان خود، با اشاره به کلام امام باقر (ع) که پاداش یک عالم را برتر از هزار عابد دانستند، بر لزوم توجه ویژه به مقام معلم در جامعه تاکید کرد و افزود: همانطور که مقام معظم رهبری اخیراً تاکید فرمودند، متولیان امر باید به گونهای برنامهریزی کنند که دغدغههای معیشتی، مانع از رسالت بزرگ معلمان در تربیت نسل تراز انقلاب نشود؛ چرا که عزت و اقتدار آینده کشور در گرو دستان توانمند این قشر فرهیخته است.
نظر شما