به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم،حجتالاسلام والمسلمین دکتر علی نهاوندی رئیس مرکز تحقیقات مجلس در این هم اندیشی با تأکید بر اهمیت قانونمداری در حکمرانی گفت: اجرای قانونگذاری مبتنی بر عقلانیت و عدالت، نیازمند وجود قانونگذارانی حکیم است که دکتر علی لاریجانی از این سنخ بود.
وی خاطرنشان کرد: آثار دکتر لاریجانی با نگاه فلسفه سیاسی و با محوریت قانونگذاری این ظرفیت را دارد که به عنوان یک ترم تحصیلی در دانشگاهها در امتداد جریان حکمرانی از منظر قانونگذار حکیم تدریس شود.
وی با اشاره به اینکه قانونگذاری توام با عدالت و عقلانیت، نیاز به قانونگذار حکیم است، گفت: قانونگذار حکیم است که مبتنی بر عقلانیت و چارچوب عدالت و فلسفه سیاسی اسلام می تواند به یک قانون راهبردی و تاثیرگذار بپردازد.
دکتر نهاوندی یادآورشد: مرکز تحقیقات مجلس که به همت شهید لاریجانی تاسیس شده، با ترویج این مفاهیم، گامی مؤثر در جهت تقویت فرهنگ قانونمداری و عقلانیت در جامعه برداشته است.
وی، ضمن تبریک میلاد با سعادت حضرت ثامنالائمه (ع) با اشاره به روایتی از آن حضرت عقل و عقلانیت را معجزه و میراث ارزشمند دوران ایشان دانست و گفت: اگر ما بخواهیم در منطومه اندیشه حضرت امام رضا (ع) تفقه داشته باشیم، مساله عقلانیت یک بعد بسیار جدی درعرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی، قانونگذاری و بین المللی است.
وی ادامه داد: امروزه برخی از چالش به دلیل خروج از مسیر عقلانیت است.
رئیس مرکز تحقیقات مجلس با اشاره به کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» که حاصل تدوین نظرات بدیع شهید لاریجانی است، به فصول مختلف این کتاب اشاره کردند.
دکتر لاریجانی یک فیلسوف سیاستمدار بود
آیتالله احمد مبلغی عضو محترم مجلس خبرگان رهبری در این مراسم با طرح این سوال که آیا دکتر لاریجانی یک فیلسوف سیاستمدار بود یا سیاستمدار فیلسوف؟، گفت: از آنجا که ایفای نقش، ساماندهی و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی ایشان از خاستگاه و بر اساس فسلفه بود، باید ایشان را یک فیلسوف سیاستمدار دانست.
و ی با ذکر عباراتی از فلسفه ابن سینا در شفا و مرحوم علامه طباطبایی ادامه داد: ، اندیشه و افکار شهید لاریجانی به دلیل آن خاستگاه فلسفه اجتماعی سیاسی، به دو فیلسوف برجسته دنیای اسلام یعنی بوعلی سینا و علامه طباطبایی وصل بودند.
آیت الله مبلغی خاطرنشان کرد: دکتر لاریجانی تجلیگاه فضائلی مانند خردورزی، قانونمداری، اخلاق مداری، فرهنگ مداری، عدالت گرایی و فقه گرایی بود، عقلانیت ایشان نیز در جهت تجمیع و شکوفاسازی این اوصاف بود تا اخلاق، فرهنگ و قانون را در مسیر عدالت توصیف و فعال کند.
وی، اعتقاد به نهاد سازی در قانونگذاری از جمله تاسیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس و تکیه بر نخبه گرایی در قانون را از خصوصیات عقلانیت تقنینی دکتر لاریجانی ذکر کرد.
آیتالله مبلغی با اشاره به رویداد تاریخی «جنگ رمضان»، آن را نبردی بیسابقه توصیف کرد که دشمن قصد داشت در عرض سه روز، طومار نظام جمهوری اسلامی را درهم پیچیده و ایران را تجزیه کند. اما با شکست این توطئه شوم، افقی روشن و امیدبخش گشوده شد و ظرفیتهای عظیمی برای پیشرفت و استقامت ایران اسلامی نمایان گردید.
وی در پایان با تأکید بر نقش مهم روحانیت و حوزه علمیه در جامعه، افزود: اگرچه روحانیت همواره از اعتماد و رابطه ویژهای با مردم برخوردار بوده است، اما تقویت و تداوم این پیوند برای عبور از چالشهای پیشرو ضروری است. امروز نیازمند ایستادگی و خدمتگزاری همه نهادهای دولتی و مسئولین در کنار مردم هستیم. خوشبختانه، رهبر معظم انقلاب اسلامی، با تداوم همان راهبرد متعهدانه، امیدبخش و مبتنی بر اصول انقلاب، مسیر پیش رو را با قوت ادامه میدهند.
شهید لاریجانی ترکیبی نادر از آشنایی عمیق با لایههای فرهنگی، مدیریت کمنظیر، دانش گسترده بود
حجتالاسلام والمسلمین حمید پارسانیا، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تأکید بر نقش محوری «مرکز تحقیقات اسلامی» به عنوان یکی از ارکان تأثیرگذار و ضروری نظام اسلامی، بر ضرورت شکلگیری وحدت در عرصه فرهنگ تأکید کرد.
حجتالاسلام و المسلمین پارسانیا در بخش دیگری از صحبتهای خود، با اشاره به شخصیت و اندیشههای شهید علی لاریجانی گفت: شهید لاریجانی از جمله اندیشمندانی بود که ترکیبی نادر از آشنایی عمیق با لایههای فرهنگی، مدیریت کمنظیر، دانش گسترده و حلم و بردباری را در شخصیت خود گرد آورده بود.
وی ادامه داد: یکی از محورهای اصلی آثار شهید لاریجانی، تأکید بر جایگاه عقل در جهان معاصر، توجه به نقطه قوت فلسفه اسلامی و آسیبشناسی فلسفههای
غرب، و تلاش برای تعمیم حکمت اسلامی به حوزههای سیاست، حکمرانی و زندگی روزمره بوده است.
شهید لاریجانی ریشه اصلی اختلال در حکمرانی را فلسفی می دانست
حجت الاسلام و المسلمین دکتر نجف لکزایی رئیس شورای علمی گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس نیز با اشاره به اهمیت بازتعریف مبانی حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران، بر لزوم عبور از سطح ظاهری مسائل و رجوع به عمق فلسفی آنها تأکید کرد.
وی در تحلیل وضعیت موجود حکمرانی، کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» اثر شهید لاریجانی را مرجعی مهم دانست و در تشریح دیدگاههای مطرحشده در این کتاب اظهار داشت: شهید لاریجانی معتقد است ریشه اصلی این اختلالات، فلسفی است. به عبارت دیگر، حکمرانی ما به دلیل گسست از سنتهای عمیق فلسفی، دچار بحران هویت شده است.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با تأکید بر این نکته که حل مسئله حکمرانی نیازمند بازگشت به فیلسوفان و حکمای بزرگ اسلامی است، افزود: مبانی فلسفه سیاسی در اندیشههای فیلسوفانی چون ابنسینا، شهید مرتضی مطهری و علامه سید محمدحسین طباطبایی بهطور دقیق تبیین شده است. این اندیشمندان چارچوبهایی ارائه دادهاند که میتواند پایههای نظری حکمرانی اسلامی را محکم کند.
شهید علی لاریجانی به عنوان یک انسان حلیم و متین، متن قانون را از حاشیهها جدا میکردند
دکتر محمود حکمتنیا، با تأکید بر ضرورت بازگشت به ریشههای فلسفی در تدوین قوانین، بر لزوم تبیین «فلسفه قانونگذاری» به عنوان پیششرطی لازم اما ناکافی برای قانونمداری صحیح تأکید کرد.
وی با اشاره به رویکرد شهید علی لاریجانی در این حوزه، قانونگذاری مدبرانه را فرآیندی چهارلایه شامل «فلسفه، اهداف، پیامدها و خلاقیتهای قانونی» دانست.
وی با اشاره به نقش محوری مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در انتخاب رویکردهای نوین افزود: مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با بررسی قوانین کلیدی مانند قانون تجارت، رویکردی خلاقانه اتخاذ کرده است تا راهحلهای جدیدی برای مسائل پیچیده قانونگذاری ارائه دهد. این خلاقیت در حوزههای حساسی نظیر مسائل امنیتی، سیاسی و نظام بانکی، راهکارهای برونرفت از بنبستهای موجود را فراهم میسازد.
وی در پایان با یادآوری سیره عملی شهید لاریجانی افزود: شهید علی لاریجانی انسانی حلیم و متین بودند که همواره متن قانون را از حاشیهها جدا میکردند. اخلاق در قانونگذاری باعث میشود این فرآیند از حالت ذهنی و متکی بر فرد خارج شده و به یک فرآیند عینی، ساختاریافته و پایدار تبدیل شود که بدون اتکا به شخص خاص، به نفع جامعه و عدالت عمل کند.
تبدیل دیدگاههای مشهور فقهی به قوانین مصوب یکی از راهکارهای اصلی ارتقای نظام حقوقی کشور است
دکتر اسماعیل آقابابایی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی نیز با بیان اینکه تبدیل دیدگاههای مشهور فقهی به قوانین مصوب یکی از راهکارهای اصلی ارتقای نظام حقوقی کشور است ، بر لزوم توجه به پیامدهای اجرایی قوانین و ارائه راهکارهای عملیاتی برای پیادهسازی احکام فقهی تأکید کرد.
دکتر بابایی با تأکید بر نقش محوری مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در تولید علم کاربردی اظهار داشت: مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی بستر مناسبی برای نشان دادن کارآمدی فقه در عرصه عمل فراهم آورده است. ما در فرآیند تبدیل فقه به قانون، باید راهکارهای دقیق و عملیاتی را در نظر بگیریم تا نظرات فقهی به بهترین شکل ممکن در دستگاه قضا اجرا شوند.
در پایان این مراسم از کتاب دین و قانون از منظر قانونگذار حکیم که حاصل سخنرانی های دکتر لاریجانی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس است، رونمایی شد.
نظر شما