حجت الاسلام «امیرمحسن عرفان»، کارشناس مرکز تخصصی مهدویت در گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان در پاسخ به این سوال که امروز با وجود اینکه دنیا سراسر درگیر جنگ و جنایت و غارت و ظلم و بیداد است، آیا هنوز زمان ظهور فرا نرسیده است؟، اظهار داشت: در تبیین و تحلیل شرایط ظهور حضرت بقیه الله علیه السلام، به نظر می رسد ما با برخی آسیب ها مواجه هستیم و مهم ترین آسیب این است که متاسفانه ما شرایط را در مقیاس جهانی مورد تحلیل قرار نمی دهیم. به عبارت دیگر گاهی ما به حوادث و رویدادهایی که در جغرافیای خاورمیانه رخ می دهد یا اتفاقاتی که در جبهه حق می افتد، محدود می شویم. در حالی که برای ظهور باید شرایط به صورت جهانی دیده شود و حوادث و تطورات، در مقیاس جهانی مورد تحلیل و بررسی قرار بگیرد.
نیازمند رویکرد بنیادین، کلان و تمدنی در آموزه مهدویت هستیم
وی تصریح کرد: اساساً الهیات نجات در اسلام، جهانی است و محدود به قوم، ملیت، مذهب، مکتب و جغرافیای خاصی نیست. خدای متعال در قرآن می فرماید: «انَّ الاَرضَ یَرِثُهَا عِبادِیَ الصّالِحون؛ همانا زمین به بندگان صالح به ارث می رسد» این نشان می دهد که یکی از مهم ترین اصول و شاخصه های نجات در اسلام، جهان شمول بودن نجات است، برخلاف یهودیت که «قوم محور» است. لذا در رابطه با شرایط ظهور، ما باید زمینه ها را در مقیاس جهانی مورد تحلیل قرار دهیم.
حجت الاسلام عرفان نکته حائز اهمیت دیگر در این رابطه را نوع رویکرد در مسئله برشمرد و گفت: ما باید رویکردهای سطحی، حداقلی و عاطفی را کنار گذاشته و یک رویکرد بنیادین، اساسی، کلان و تمدنی به آموزه مهدویت داشته باشیم. خوانش های سطحی ِحداقلی و عاطفی، خوانش های جزئی و بخشی نگر و خوانش های غیرسیستماتیک باعث می شود ما در تحلیل شرایط ظهور به مقصودمان نرسیم.
بسترسازی های شناختی و ادراکی پیش شرط ظهور
کارشناس مرکز تخصصی مهدویت سومین آسیب در این زمینه را، عدم توجه به سنت های الهی دانست و خاطرنشان کرد: باید توجه داشته باشیم که الهیات نجات در اسلام و قرآن مبتنی بر سنت هایی است که خداوند متعال آنها را در بستر تاریخ قرار داده است. توجه به سنت های الهی در تاریخ و تبیین اتفاقاتی که منجر به ظهور حضرت بقیه الله(عج) _ با نگاه فلسفه تاریخ و تمدن و سنت های الهی _ می شود، در این رابطه بسیار مهم است.
اتفاقات منجر به ظهور حضرت بقیه الله اعظم علیه السلام را صرفا از جنس اتفاقات سخت نبینیم. اتفاقا فتح الفتوح آخرالزمانی و جنگ آخرالزمانی، یک جنگ تمدنی است
حجت الاسلام عرفان در ادامه گفت: سوگمندانه باید اعتراف کنیم که انبوهی از تحلیل ها در شرایط ظهور، بدون توجه به این امر است. اما باید توجه داشت که یکی از مهم ترین زمینه های پیدایی شرایط ظهور، مقوله بسیار مهم بسترسازی های شناختی و ادراکی است. یعنی یکی از شرایط ظهور، این است که باید یک اتفاق شناختی و ادراکی در جهان روی دهد. اتفاقات منجر به ظهور حضرت بقیه الله اعظم علیه السلام را صرفا از جنس اتفاقات سخت نبینیم. اتفاقا فتح الفتوح آخرالزمانی و جنگ آخرالزمانی، یک جنگ تمدنی است و جنبه سخت افزارانه ندارد بلکه آنچه مزیت نسبی است که برای ظهور اتفاق می افتد، آن فتح الفتوح شناختی و ادراکی و ذهنی است.
وی ادامه داد: نکته ای که باید مدنظر داشته باشیم این است که باید از حیث شناختی و ادراکی، یک اتفاق کلان در عالم هستی ناظر به ظهور حضرت بقیه الله اعظم علیه السلام بیفتد.
غرب درصدد بزک کردن کاستی و خلاءهای خود است
عرفان تاکید کرد: در زمینه شناختی و ادراکی، اولاً انسان ها بایستی نسبت به وضع موجود خود شناخت داشته باشند و بدانند جهان مادی و تمدن شیطانی غرب و تمدن ماتریالیستی آنها را در بستر تاریخ قرار داده است. یعنی باید از حیث شناختی، مردم از وضعیت موجود تمدنی عالم سرخورده شوند. بدانند که بنیان های مکاتب فکری متزلزل است. بدانند نابسامانی های موجود عالم چیست؟ بدانند که اساساً تمدن غرب در صدد بزک کردن کاستی ها، خلاءها و آسیب های خود است.
کارشناس مهدوی تأکید کرد: در این میان هرچه جبهه حق صبوری کرده و استقامت و مقاومت نشان دهد باطل، باطن خود را بهتر و بیشتر نشان می دهد. اصولا باطنِ جبهه باطل، با صبر و استقامت جبهه حق خود را نشان می دهد و این جاست که مقوله مقاومت و استقامت اهمیت پیدا می کند. در عاشورای امام حسین علیه السلام اگر صبر و استقامت امام و یارانشان نبود طبعا باطنِ جبهه یزیدی خود را به این وضوح به دنیا معرفی نمی کرد. بنابراین مسئله سرخوردگی بشر از جهان مادی، بسیار مهم است.
دنیا سالهاست که گرفتار است اما برای بشر اثبات نشده
وی با اشاره به شرایط بغرنج جهان و سختی ها و تنگناهای به وجود آمده، تصریح کرد: برخی سوال می کنند این همه جنگ، جنایت و غارت! ما با جهانی شدن تجارت های شیطانی مواجهایم، با جهانی شدن تجارت اعضای بدن انسان، باندهای مافیایی، جهانی شدن تجارت اسلحه و مواد مخدر. میلیون ها انسان که قربانی سلطهگری ها و باندهای مافیایی می شوند. پس چرا امام زمان(عج) نمی آیند؟
عرفان تصریح کرد: ظلم و ستم گاهی ثبوتی و گاه اثباتی است. از حیث ثبوتی، دنیا سالهای متمادی است که غرق در ظلم، ستم و تاریکی گرفتار است اما برای بشر اثبات نشده است. یعنی تمدن غرب با یک تله شناختی و ادراکی، تمام تلاش خود را می کند که انسان ها، مضطّر به نجات نشوند، تمام تلاش خود را می کند تا انسان ها به وضعیّت موجود خود راضی و قانع بوده و به دنبال وضعیّت مطلوب نباشند.
برای ظهور آن آمادگی شناختی و ادراکی بسیار مهم است آن هم در مقیاس جهانی و مبتنی بر سنت های تاریخی در قرآن
وی ادامه داد: لذا از حیث ثبوتی جهان غرق در کاستی، غرق در جنایت و ظلم است ولی این برای بشریت اثبات نشده است. مانند بیماری که توده سرطانی در بدن دارد ولی متوجه نیست. بنابراین برای ظهور آن آمادگی شناختی و ادراکی بسیار مهم است آن هم در مقیاس جهانی و مبتنی بر سنت های تاریخی در قرآن.
مهندسی فرهنگ اضطرار/ استیضاح تمدن غرب
کارشناس مرکز تخصصی مهدویت خاطرنشان کرد: مسئله دیگر، فراتر از سرخوردگی و نخواستن وضع موجود، اضطرار به نجات و وضعیت مطلوب است. اینکه بشر اگر این وضع موجود را نمی خواهد در پس پرده سرخوردگی از وضعیت موجود، خواستن و تلاش برای رسیدن به وضعیت مطلوب را داشته باشد البته از جنس اضطرار.
وی در ادامه گفت: معتقدم که مهندسی فرهنگ اضطرار یکی از مهم ترین مباحث در این زمینه است. امروز در دنیا اتفاقاتی می افتد و راهپیمائی هایی می شود اما از جنس اضطرار نیست. رقیب ما در مهندسی فرهنگ نجات خود، به دنبال اضطرار به ظهور مسیحاست. یعنی تمام تلاش خود را برای مهندسی رسیدن به اضطرارِ نجات، می کند. لذا این مقوله اضطرارِ به نجات و منجی در مقیاس جهانی هم حایز اهمیت است که باید مدنظر باشد.
عرفان با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی یک پیچ تاریخی برای ظهور حضرت بقیه الله اعظم(عج) بود، خاطرنشان کرد: این انقلاب از حیث شناختی و ادراکی یک علامت سوال جلوی تمدن غرب گذاشت و آن را استیضاح کرد. خانم «تِدا اسکاچ پُل» یک بانوی انقلاب پژوه تصریح می کند که انقلاب ایران نظریه های انقلاب شناختی را طرد کرد و توانست از طریق زیرساخت های ارزشی و شبکه ای تولید و توزیع، اندیشه، هنجار، تجربیات و اولویت های تمدن غرب را مورد استیضاح قرار دهد.
خبرنگار: یاسمن محمدی گلندوز
نظر شما