خبرگزاری شبستان، مسجد و کانونهای مساجد: عرصه مسجد داری، بسیار گسترده است و هزار و یک رمز و راز دارد که شاید مبلغانی که سابقه تبلیغ در اقصی نقاط کشور و جهان را دارند بهتر از هر کسی بتوانند در این زمینه، راهکارهایی ارائه دهند. خبرنگار ما به همین منظور گفت و گویی با حجتالاسلام والمسلمین «مرتضی ادیب یزدی» تحصیل کرده دانشگاه تهران، دبیر پیشین جامعه مبلغین تهران، از مبلغان فعال در عرصه های داخلی و بین الملل و استاد سابق دانشگاه، داشته است که مشروح آن در ادامه می آید.
وضعیت امروز عملکرد کارگزاران فرهنگی کشور به ویژه در حوزه مدیریت مساجد و سایر مراکز دینی و فرهنگی را چطور ارزیابی می کنید؟
همانطور که هر دستگاهی زمانی موفق خواهد بود که همه اجزای تشکیل دهنده آن کار خود را به درستی انجام دهند، اگر هر یک از روحانیون و عناصر فرهنگی، کار خود را به درستی انجام دهند آنگاه شاهد تعالی فرهنگی در جامعه خواهیم بود. من با تاسف و تاثر می گویم که نوعی تنبلی و کسالت در میان بخشی از روحانیون و عناصر فرهنگی کشور حاکم شده است و هر یک از آنها کار خود را به خوبی انجام نمی دهند؛ برای نمونه، بارها محرابی خالی بوده است اما امام جماعتی با وجود اینکه می بیند مردم منتظر او هستند اما با بی نشاطی و عدم شادابی به مسجد آمده است و این وضعیت روحی نامطلوب، کم کم در میان مردم نیز رایج شده است.
برخی از کارشناسان حوزه مسجد چند شغله بودن را یکی از آسیب های جدی در حوزه مدیریت مساجد می دانند، نظر شما در این زمینه چیست؟
چند شغله بودن برخی از ائمه جماعات به منظور کسب درآمد، یکی دیگر از مشکلات عمده بعضی از مساجد کشور است به طوری که این دسته از روحانیون چند شغل دارند، و در هیچ یک از آنها نیز موفق نیستند و به صرف حضور داشتن برای کسب درآمد، بسنده می کنند.
چقدر ائمه جماعات مساجد، ائمه جمعه، مبلغان و خطبای دینی کشورمان با دانش ها و فناوری های روز آشنا هستند؟
برخی از ائمه جماعات مساجد و مبلغان، کار تحقیقی به منظور مدیریت درست مساجد و ارائه تبلیغ دقیق، انجام نمی دهند و گاهی سخنانی مطرح می کنند که گویی در 200 سال پیش زندگی می کنند. متاسفانه برخی از این افراد با بسیاری از واژه های علمی و تحقیقات آزمایشگاه های به روز دنیا بیگانه هستند و سرتاسر سخنانشان مملو از اصطلاحات پیش پا افتاده و دم دستی است. این وضعیت تبلیغی موجب این شده است که مخاطبان بسیاری از این دسته از مبلغان، کسانی باشند که نقشی در جامعه ندارند و همین موضوع به تدریج موجب خالی شدن مساجد و مجامع فرهنگی شده است. آقایان روحانی و ائمه جماعات مساجد باید بین دنیا و آخرت، یکی را انتخاب کنند و راه دستیابی به اطلاعات کاملا دقیق و وثیق را پیدا و مطابق با نیازمندهای روز عمل کنند که در این صورت شاهد گسترش حضور مردم در مساجد خواهیم بود.
حضور روحانیت در ارکان مختلف نظام جمهوری اسلامی، چه تاثیری در عملکرد این نهاد داشته است؟
روحانیت باید خود را از موضع حاکمیت و قدرت جدا ببیند، اینکه در راس مخروط حاکمیت و قوا، روحانیون قرار دارد نباید موجب خیال باطل در میان ائمه جماعات و جمعه و خطبا شود. این افراد باید از مرکب تکبر و خودبرتربینی پیاده شوند که در این صورت مردم با آنان احساس یکی بودن می کنند. یک مثال برای روشن شدن منظورم مطرح می کنم. لباده پوشیدن نوعی از خودخواهی و کبر با خود به همراه دارد، آقایان باید بدانند که نباید پوشیدن چنین لباسی موجب تکبر و تبختر آنان نشود.
همه باید به خدا پناه ببریم تا مبادا مردم از ما دور شوند بلکه باید مردم با مشاهده عدم وجود تفرعن و استعلا در ما، به ائمه جماعات و جمعه و مبلغان نزدیک شوند. نباید با چند تا منبر رفتن یا واقع شدن مسجد ما در محلی خوب، یا حضور چند صد نفر در نماز جماعت مسجد، یا شرکت چند هزار نفر در نماز جمعه، احساس تکبر کنیم. من دست و پای آقایان روحانی و خطبا را می بوسم ولی مبادا این افراد فکر کنند با چهار تا منبر و داشتن مسجدی، کسی هستند و مردم به آنان نیاز دارند و به این صورت بین آنان و توده های مظلوم اهل ایمان فاصله بیفتد.
نقش مردم داری را در موفقیت ائمه جماعات مساجد و سایر کارگزاران دین چگونه ارزیابی می کنید؟
درود بر روحانی که مردم دار باشد. یکی از دلایل توفیق امام خمینی(ره) این بود که با مردم بود و مردم نیز ایشان را بسیار قبول داشتند. مردم دنبال عالم و روحانی ملا می گردند. فکر نکنیم با کسب فیض از چند استاد، کار علم اندوزی و درک حقایق اسلام تمام شده است. مردم دنبال روحانی مستنبطِ مجتهدِ باسواد می گردند. وقتی یک روحانی از نظر کسب احکام و معارف به حد مطلوبی رسید، باید به دنبال راه های انتقال این معارف باشد. مردم باید بدانند شیعه چه خون هایی تقدیم دین کرده است تا امروز نظام اسلامی در کشور ما حاکم شده است. یک روحانی و امام جماعت می تواند از هر فرصتی برای بیان احکام و مسائل معرفتی استفاده کند و صرفا به دنبال تبلیغ دین از طریق منابر و مساجد نباشد.
مبلغ واقعی باید مانند شهید نواب باشد که با یک تذکر، مسیر زندگی یاسر عرفات را تغییر داد. عرفات در این باره گفته بود، زمانی که دانشجو بودم و در مصر درس می خواندم یک روز شهید نواب به دانشگاه ما آمد و سخنرانی کرد. پس از پایان سخنرانی نزد او رفتم و خودم را معرفی کردم. او به من گفت، ملتت در اسارت به سر می برد. تو باید فلسطین را از چنگال اسرائیل نجات دهی، آن وقت اینجا درس می خوانی که چه شود؟» عرفات این موضوع را بارها برای دیگران نقل کرده و گفته بود این جمله مرا از خواب بیدار کرد.
بهترین و ماندگارترین خاطره شما در حوزه تبلیغ دین، در سال 1397 چیست؟
بنده در شب شهادت حضرت صدیقه طاهره(س) از سوی مسئول حفاظت اطاعت یکی از سازمان های نظامی برای سخنرانی به روستایشان دعوت شدم و از مشاهده حضور جمعیت بسیاری در آن منطقه که با تحمل سختی های زیادی در آن مجلس روضه حضور می یافتند، بسیار تعجب کردم؛ ضمن اینکه بسیار خوشحال شدم. رفتار این مسئول با مردم آن منطقه از کشور و زمینه سازی برای حضور جمعیتی بسیار در مراسم سوگواری حضرت فاطمه زهرا(س)، بسیار برای من جالب و دلگرم کننده بود.
نظر شما