خبرگزاری شبستان رزمایش ضد تروریستی روسی – آمریکایی «عقاب هشیار -2013» شروع شد. نیروی هوایی روسیه و فرماندهی متحد پدافند هوا فضایی آمریکای شمالی طی چهار سال اخیر هر سال این گونه رزمایش ها را برگزار کردهاند. این زمان نوسازی روابط بین مسکو و واشنگتن بود. در سال جاری رزمایش در شرایط تیرگی روابط بین دو کشور و احتمال بروز مشکلات بیشتر در این روابط به خاطر آمادگی پنتاگون برای جنگ علیه رژیم بشار اسد در سوریه برگزار میشود.
احتمال می رود که در صورت عملی شدن سناریوی نظامی علیه دمشق، نظامیان فدراسیون روسیه و ایالات متحده به روابط رویارویی در صحنه عملیات جنگی خاور میانه کشانده شوند. البته بعید است که کار به رویارویی مستقیم نظامی بکشد. مسکو از قبل گروه ناوهای نیروی دریایی خود را از مدیترانه عقب کشید که این کار میتواند تصادفی یا تعمدی محسوب شود.
شش ماه قبل رسماً اعلام شده بود که ناوهای نیروی دریایی روسیه به صورت دائم در این منطقه مستقر شده و از منافع ژئوپلتیکی روسیه دفاع خواهند کرد. در ماه جولای سال 2013 بخشی از ناوهای جنگی روسی از دریای مدیترانه به بنادر استقرار دائمی در دریاهای شمالی و بالتیک منتقل شدند. رزمناو »مسکو» پرچمدار ناوگان دریای سیاه همراه با ناوهای پشتیبانی لجستیکی هم اکنون مشغول سفر دوره ای به کشورهای آمریکای لاتین است.
در همین حال ایالات متحده گروهبندی نیروی دریایی خورد را در منطقه مناقشه جنگی احتمالی افزایش میدهد. چاک هیگل وزیر دفاع آمریکا که از آمادگی پنتاگون برای عملیات جنگی علیه سوریه خبر داد، از تشریح جزئیات سناریوهای موجود خودداری نمود. در حال حاضر ناو هواپیمابر »نیمیتس» در نزدیکی صحنه احتمالی عملیات جنگی فعالیت میکند و ممکن است در آینده نزدیک ناو هواپیمابر »هری ترومن» به همراهی دو رزمناو موشک بر و دو ناوشکن بدان اضافه شوند. ناوشکن »مهان» که مدت استقرار آن در منطقه سر رسیده است، به موقع به پایگاه خود بر نگشته و در مدیترانه باقی خواهد ماند.
تمرکز نیروی دریایی ایالات متحده در مدیترانه و احتمال پیوستن ناوهای فرانسه و بریتانیا به این گروه نیروها حاکی از تدارک سناریوی جنگی است که چند سال پیش در لیبی عملی شد. برقراری منطقه پرواز ممنوع بر اساس قطعنامه سازمان ملل به اجرای حملات گسترده هوایی به همه تأسیساتی که معمر قذافی رهبر لیبی میتوانست آنجا پنهان شده باشد، تبدیل شده بود. کمک انسانی به مخالفان در واقع به معنی ارسال اسلحه برای شبه نظامیان بود.
به نظر میآید که باراک اوباما رئیس جمهور ایالات متحده حاضر است بعد از تأیید حداقل تشریفاتی رفتار آمریکا در سازمان ملل عملیات جنگی علیه سوریه را شروع کند. روحیه ژنرالهای پنتاگون و حمایت قاطعانه لندن و پاریس از حمله آنها به ارتش اسد میتواند حادثه ای را تحریک کند که شبیه به حوادث سال 1999 در بالکان باشد. در آن زمان سازمان ملل اجازه عملیات جنگی علیه بلگراد را نداده بود. به هنگام آغاز بمبارانهای یوگسلاوی، یوگنی پریماکوف نخست وزیر وقت روسیه که در حال پرواز به ایالات متحده بود، هواپیمای خود را برفراز آتلانتیک به سوی مسکو باز گرداند و بعد از آن روابط نظامی بین مسکو و واشنگتن برای چند سال منجمد شد. فعلاً نمیتوان به دقت پیشبینی کرد که در شرایط جاری هم اتفاقی از این قبیل خواهد افتاد یا خیر. البته دو هفته پیش سرگئی شویگو وزیر دفاع روسیه در جریان مذاکراتی که در واشنگتن به عمل آمد اعلام کرد که برای سال 2014 برنامه فشرده تر از سال جاری در زمینه همکاری بین دو نهاد نظامی تهیه شده است». وی تشریح کرد: »هیچ گونه نگرانی طرف آمریکایی در خصوص گفتگوی ما را احساس نکردم. سرد شدن روابط را احساس نمی کنم بلکه برداشت من بر عکس است».
در هر حال، به نظر میآید که روابط نظامی با ایالات متحده سرد خواهد شد. مسکو به رژیم سوریه کمک نظامی گستردهای می کند که رئیس جمهور سوریه در مصاحبه با روزنامه ایزوستیا بر این واقعیت تأکید کرد. بشار اسد تأکید نمود: «حمایت سیاسی روسیه و اجرای دقیق قراردادهای نظامی بر خلاف فشار آمریکا باعث اصلاح قابل توجه وضعیت اقتصادی ما شده است». از اظهارات وی روشن میشود که ضربات احتمالی آمریکا عمدتاً با استفاده از سلاحهای روسی دفع خواهند شد. معلوم نیست متخصصین روس در این عملیات شرکت خواهند کرد یا خیر. بدیهی است که نهاد نظامی روسیه پاسخ نامتقارن به رفتار پنتاگون را تهیه می کند. یک منبع مطلع در وزارت دفاع روسیه اطلاعات مربوط به احتمال حضور مشاوران نظامی روس در سوریه را تأیید یا تکذیب نکرد. ولی اصولاً وجود سلاحهای پیچیده نظامی و به خصوص موشک ها و سامانه های ضد هوایی در ارتش سوریه، مستلزم حضور متخصصین نظامی و فنی کشور تولید کننده است.
بعید نیست که نیروی دریایی روسیه هم به سوریه کمک کند. البته، ناوگان روسی در عملیات جنگی شرکت نخواهد کرد ولی احتمال ارائه کمک نظامی – فنی و اخلاقی بسیار بالاست. امیدواریم که عدم حضور ناوهای نیروی دریایی روسیه در دریای مدیترانه امر موقتی باشد. سپهبد لئونید ایواشوف رئیس سابق اداره کل همکاریهای نظامی بین المللی وزارت دفاع و رئیس آکادمی مسایل ژئوپلتیکی اظهار داشت: »روسیه میتواند به عنوان اقدام متقابل گروهبندی ناوهای خود را در مدیترانه تقویت کند. فکر می کنم که برای پیشگیری از تجاوز راه دیگری باقی نمانده است». به گفته وی،ما باید با شدت بیشتری بر عدم مداخله در امور داخلی سوریه تأکید کنیم.
از اطلاعات رسمی میتوان نتیجه گرفت که مسکو موفق شده است سامانه های مدرن ضد هوایی با برد کوتاه و متوسط را در اختیار ارتش سوریه بگذارد. کاربرد این سلاحها موجب تلفات آمریکا و متحدانش در صورت آغاز ضربات هوایی به سوریه خواهد شد. بعید نیست که عملیات جنگی به کشورهای همسایه و از جمله اسراییل گسترش یابد. وزارت امور خارجه روسیه از عواقب غیرقابل پیشبینی این ضربات هشدار میدهد. این مناقشه بر روابط نظامی روسیه با ایالات متحده و اعضای دیگر ناتو اثر بسیار منفی خواهد گذاشت.
خبرگزاری شبستان:روسیه و آمریکا پس از پناهندگی ادوارد اسنودن و درگیری بر سر پرونده سوریه فاز تازه ای از بحران را تجربه می کنند به طوری که عملا همانند دوران بوش پسر مسکو واشنگتن مناسبات سردی را پیش رو دارند.
کد خبر 290135
نظر شما