جزییاتی از نحوه ساخت ضریح جدید امام حسین علیه السلام

خبرگزاری شبستان؛ ساخت ضریح جدید امام حسین با تشکیل هیئت امنا و شکل گیری پنج معاونت اجرایی، فنی، فرهنگی، تبلیغات و رسانه و حسابداری آغاز و مراحل ساخت به صورت جدی پیگیری شد. طراحی ساخت ضریح جدید امام حسین(ع) را استاد محمود فرشچیان نگارگر نام آشنای دنیا که آثار ماندگاری از جمله ضریح مطهر امام رضا(ع) و تابلوی عصر عاشورا را خلق کرده است بر عهده گرفت.

طراحی ضریح را با خط سیری هدفمند
فرشچیان با تاکید بر این که ضریح سیدالشهداء(ع) باید شایسته این نام بزرگ باشد، طراحی ضریح را با خط سیری هدفمند و به شکلی بدیع که مشابه آن در دیگر ضریح‌های مطهر معصومین(ع) تا به حال دیده نشده، انجام داده و به اقرار کارشناسان فن یکی از آثار کم نظیر هنری محسوب می‌شود.

دست نوشته های استاد بزرگ خطاطی ایران
خطاطی مفاهیم ضریح مطهر شامل سوره هایی از قرآن، احادیثی با محوریت سیدالشهداء علیه السلام، اشعار، اسماء جلاله و نام‌های مبارک معصومین علیهم السلام بر عهده استاد سید محمد حسینی موحد از خطاطان مشهور جهان اسلام قرار گرفت. شاید در میان حرم های مختلف، حرم مطهری نیست که یادگاری از دست نوشته‌های این استاد بزرگ را در خود جای نداده باشد. وی در امر خطاطی ضریح مطهر و حرم حضرت امام رضا علیه السلام، حرم امیرالمؤمنین علیه السلام و حرم حسینی نیز آثار ماندگاری را بر جای نهاده ‌است. شاید برای نخستین بار در طول تاریخ است که برای طراحی سازه ضریح از مهندسان مختلف در رشته‌های عمران و معماری، همچنین سیستم‌های روز مهندسی استفاده شده است و این امر را مهندسین جوان کشور به ویژه مهندس عبدالحمید توکلی‌بینا و مهندس مهدی خوش‌ن‍ژاد و همکاران آنها با افتخار بر دوش کشیدند.

مشخصات سازه ضریح مطهر:
مساحت پلان: 86/33 متر مربع
ابعاد: 34/7 × 04/5 متر
ارتفاع: 49/4 متر
تعداد پنجره: 20
مقاومت در برابر فشار عمودی: 12.8 تن بار زنده و مرده
مقاومت در برابر فشارهای جانبی: 600 کیلو بر هر متر مربع

اسکلت ضریح: جنس سازه اصلی که پذیرای قطعات نقره، طلا و... است از چوب ساج است. این چوب از درختی به همین نام در جنگل‌های شبه قاره هند و قاره‌ی آفریقا به دست می‌آید. مقاومت و استحکام این چوب سرآمد انواع دیگر چوب‌هاست و به دلیل فشردگی بسیار زیاد و چرب بودن نسوج آن، در برابر حشرات و رطوبت بسیار مقاوم است. متخصصین، عمر این چوب را تا هزار سال برآورد می کنند. چرا که بناهایی که از این چوب از صدها سال قبل در کشورهای هند، چین و ... ساخته شده‌، هنوز پابرجاست.
چوبی که در ضریح مطهر به کار رفته است به گواه شناسنامه آن در سال 1993 از جنگل‌های برمه استحصال شده است. وزن چوب‌های به کار رفته حدوداً 5350 کیلوگرم است.

اسکلت اصلی ضریح مطابق نقشه‌های مهندسی رایانه‌ای

نجاری این ضریح مطهر را استاد مهدی دیدار و استاد اکبر رحیم اساتید کارگاه نجاری آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) بر عهده داشته اند که مطابق نقشه‌های مهندسی رایانه‌ای، ساختمان اسکلت اصلی ضریح مطهر را با شیوه‌ای بدیع و دقیق ساختند.

قلمزنی و زرگری: امر قلمزنی این ضریح مطهر که در واقع اجرای نقوش و خطوط است بر عهده استاد مصطفی خداداد زاده از اساتید بنام خطه اصفهان است. استاد خداداد زاده قلمزنی ضریح مقدس امام هشتم شیعیان(ع) را نیز در کارنامه خویش دارد. وی و تیم قلمزنی‌اش نقوش رسم شده توسط استاد فرشچیان و همچنین خطوط استاد موحد را بر روی ورق‌های نقره و طلا قلمزنی کرده و سپس این اوراق را بر روی سازه چوبی سوار کرده‌اند. قطر ورق‌های نقره و طلای به کار رفته در این ضریح مطهر، متناسب با جایگاه نصب بین 3 تا 4 میلی‌متر است. این امر کل نقره به کار رفته در ورق‌های قلمزنی شده را 1800 کیلو و طلای به کار رفته در این ضریح را به 650/118 کیلوگرم رسانده است. همچنین قلمزنی سقف ضریح مطهر بر روی ورق‌های مس انجام شده که بعد از قلمزنی با طلا روکش شد. میناکاری: زمینه قطعاتی از سقف مطهر که به منتخبی از سلام‌های زیارت ناحیه مقدسه اختصاص یافته است، توسط احمدرضا اناری و با شکل و رنگی متفاوت میناکاری شده است. ریخته گری و تراشکاری گوی و ماسوره: قطر گوی و ماسوره‌هایی که در این ضریح مقدس به کار رفته 8 میلی‌متر است که در نوع خود بی‌سابقه است. ریخته‌گری این قطعات از آلیاژ نقره‌ی 95 درصد تهیه شد و با تلاش بی وقفه اساتید تراشکار در کارگاه ضریح و همچنین متخصصین شرکت دنده سازان قم و با همکاری حسن باقرزاده تراش خورده و سنگ و پولیش شد. وزن این قطعات در مجموع به 2800 کیلوگرم رسیده است. قطعات گوی و ماسوره را بولت‌هایی از جنس استاینلس استیل به هم متصل می‌کند.

داخل ضریح مطهر از بخش‌های مختلف تشکیل شده است

بخش اول: صندوقچه‌های منصوب بر مضجع شریف است که از همان صندوقچه‌های فعلی به خاطر استحکامی که هنوز داراست استفاده می شود. بخش دوم: دیواره‌های ضریح مطهر است که پشت شبکه‌ها با شیشه 10 میل و پشت ستون‌ها نیز با ورق‌های مسی قلمزنی و آب طلاکاری شده پوشانده می شود. بخش سوم: تزئینات داخل سقف ضریح مطهر است که توسط استاد حسین ظفری زاده حقیقی از اساتید به نام شیراز انجام شده است. در تزئینات داخلی از چوب‌های رنگی مانند ساج، فوفل، نارنج و سرخدار که به صورت نقوشی زیبا و خطوطی دل نواز از اسماء الله و اسامی 14 معصوم و سوره‌های قرآنی مزین شده و در آن از شمسه، گره چینی، یزدی بندی، مقرنس و معرق‌های رنگارنگ استفاده شده است. نور پردازی: در طراحی صورت گرفته برای ضریح مطهر از مدرن‌ترین شیوه‌های نور پردازی روز با قابلیت تغییر رنگ و شدت نور و تنظیم آن در خارج از ضریح مطهر استفاده شده است. برش خطوط طلا: در بخشی از ضریح که خطوط طلای خالص باید بر روی صفحات نقره جوش می‌خورد، عملیات برش خطوط با دستگاه‌های پیشرفته‌ CNC انجام شد. آب کاری طلا : عملیات آب کاری طلا بر روی صفحات مس، برنج و نقره را شرکت اندود به انجام رساند.
وزن ضریح مطهر:
وزن چوب‌های سازه: 5350 کیلوگرم
وزن نقره: 4600 کیلوگرم
وزن طلا: 650/118 کیلوگرم
وزن ورق مس :700 کیلو گرم
وزن بولت‌های استیل : 250 کیلو گرم
وزن تسمه‌های استیل : 200 کیلو گرم
وزن چوب‌های تزئینی داخل : 700 کیلوگرم
وزن آهن آلات : 100 کیلوگرم
وزن تمام شده کل ضریح مطهر: 12 هزار کیلوگرم
پایان پیام/