به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، در آستانه برگزاری انتخابات هیأتمدیره و بازرسان اتحادیه مؤسسات و تشکلهای قرآن و عترت، گفتگویی انجام داده ایم با حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی محمدی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ومدیرعامل اتحادیه مؤسسات و تشکلهای قرآن و عترت در خصوص اهمیت مشارکت مؤسسات قرآنی، جایگاه اتحادیه در منظومه فعالیتهای قرآنی کشور و برنامه ها و چالش های اتحادیه.
در ابتدا بفرمایید انتخابات پیشِروی اتحادیه چه زمانی و در کجا برگزار میشود؟
با حمد و سپاس به درگاه خداوند متعال و در پرتو عنایات قرآن کریم و اهلبیت علیهمالسلام، انتخابات هیأتمدیره و بازرسان اتحادیه مؤسسات و تشکلهای قرآن و عترت در روز پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ از ساعت ۱۷ الی ۳۰/۱۹ در مسجد مقدس جمکران، سالن شهید سلیمانی برگزار خواهد شد. این انتخابات یکی از مهمترین رویدادهای صنفی و فرهنگی جامعه مؤسسات قرآنی به شمار میرود و از همه مدیران و نمایندگان مؤسسات عضو دعوت میکنیم با حضور پرشور خود در این عرصه، در تعیین مسیر آینده اتحادیه نقشآفرینی کنند.
چرا مشارکت مؤسسات قرآنی در این انتخابات تا این اندازه مهم است؟
اگر به تعالیم قرآن کریم توجه کنیم، میبینیم که اصل مشارکت و مشورت در امور اجتماعی از ارزشهای بنیادین اسلامی است. خداوند در قرآن کریم میفرماید:
«وَأَمْرُهُمْ شُورَیٰ بَیْنَهُمْ»؛ یعنی مؤمنان امور خود را با مشورت و هماندیشی پیش میبرند.
انتخابات در حقیقت یکی از جلوههای عملی همین اصل قرآنی است. هنگامی که مدیران مؤسسات قرآنی با حضور در انتخابات، نمایندگان خود را انتخاب میکنند، در واقع در مسیر تحقق همین فرهنگ قرآنی گام برمیدارند.
از سوی دیگر، مشارکت گسترده در انتخابات موجب میشود هیأتمدیره منتخب با پشتوانهای قوی از جامعه قرآنی فعالیت کند. هرچه این پشتوانه مردمی و صنفی قویتر باشد، اتحادیه میتواند با قدرت بیشتری مطالبات مؤسسات را پیگیری کند و در تعامل با دستگاههای فرهنگی و حاکمیتی اثرگذارتر باشد.
اتحادیه مؤسسات و تشکلهای قرآن و عترت چه نقشی در ارتقای فعالیتهای قرآنی کشور دارد؟
اتحادیه در واقع حلقه اتصال و همافزایی میان صدها مؤسسه و تشکل قرآنی در سراسر کشور است. این اتحادیه تلاش میکند صدای واحدی از جامعه مؤسسات قرآنی ایجاد کند و زمینه همکاری، همافزایی و رشد مشترک را فراهم آورد.
از جمله وظایف اتحادیه میتوان به پیگیری مسائل و مطالبات مؤسسات، تلاش برای بهبود زیرساختهای آموزشی و فرهنگی، حمایت از طرحها و ابتکارات قرآنی، تعامل با دستگاههای فرهنگی و قرآنی کشور و همچنین برنامهریزی برای ارتقای سطح کیفی فعالیتهای قرآنی اشاره کرد.
در حقیقت اتحادیه میتواند بستری برای همدلی و همافزایی فعالان قرآنی باشد تا ظرفیتهای مردمی در خدمت گسترش فرهنگ قرآن کریم قرار گیرد.
چه انتظاری از مدیران و فعالان مؤسسات قرآنی برای حضور در این انتخابات دارید؟
انتظار ما این است که مدیران مؤسسات قرآنی همانگونه که در ترویج فرهنگ قرآن پیشگام هستند، در عرصه مشارکت صنفی نیز فعالانه حضور داشته باشند.
انتخابات فرصتی است برای همدلی، همفکری و انتخاب افرادی که بتوانند با روحیه جهادی و نگاه خدمتمحور، مسیر توسعه فعالیتهای قرآنی را دنبال کنند. حضور پرشور مدیران مؤسسات در این انتخابات پیام روشنی دارد؛ اینکه جامعه قرآنی کشور زنده، پویا و مسئولیتپذیر است.
به نظر شما و با توجه به تجربیات تان بفرمایید مهمترین برنامه های اتحادیه در سال ۱۴۰۵ چه اموری می تواند باشد؟
هر چند تصمیم گیری در باره برنامه ها، پس از برگزاری انتخابات، بر عهده هیأت مدیره جدید است. ولی اگر دوره گذشته، دوره تثبیت و تثبیت هویت اتحادیه بود، سال ۱۴۰۵ را باید سال جهش، بازآرایی و شکوفایی ظرفیتهای نهفته جامعه قرآنی استان بنامیم که ان شاء الله اتحادیه با همکارانی جدید، روحیهای تازه، ساختاری منسجمتر و برنامهای عمیقتر، وارد مرحلهای نوین از خدمت به قرآن و عترت شود.
مهمترین برنامه های پیشنهادی برای سال ۱۴۰۵ عبارتند از:برگزاری مجمع عمومی و انتخاب هیأتمدیره و مدیرعامل جدید. نخستین و مهمترین اولویت سال ۱۴۰۵، برگزاری مجمع عمومی و انتخاب هیأتمدیره و مدیرعامل جدید است که این مهم ان شاء الله در روز پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ از ساعت ۱۷ الی ۳۰/۱۹ در مسجد مقدس جمکران، سالن شهید سلیمانی انجام خواهد شد و امیدوارم با استقبال مدیران محترم مؤسسات انتخاباتی پرشور و در خور جامعه قرآنی و شهر مقدس قم انجام شود.
به نظر ما پویایی تشکیلاتی و گردش نخبگان، نشانه بلوغ سازمانی است. برگزاری مجمع عمومی نه یک اقدام اداری ساده، بلکه نمایش اقتدار، شفافیت و مردممحوری جامعه قرآنی است.
این اقدام چند پیام روشن دارد: پایبندی به قانون، احترام به رأی و نظر اعضا، میدان دادن به اندیشههای نو، تقویت روحیه مسئولیتپذیری جمعی. هدف این است که با انتخاب هیأتمدیره و مدیرعاملی توانمند، برنامهمحور و آیندهنگر، اتحادیه با انرژی تازهای وارد میدان شود و مسیر پیشرفت را با سرعت بیشتری طی کند.
شناسایی دقیقتر ظرفیتهای بالفعل مؤسسات؛ گنجهای پنهان را باید کشف کرد. در استان ما، مؤسسات قرآنی ظرفیتهایی دارند که گاه حتی خودشان نیز از عمق آن آگاه نیستند. یکی از اولویتهای اساسی سال ۱۴۰۵، شناسایی نظاممند و دقیق ظرفیتهای بالفعل مؤسسات است.
این شناسایی شامل: توان علمی و پژوهشی، نیروهای متخصص و مربیان برجسته، ظرفیتهای رسانهای، امکانات فیزیکی و زیرساختی، تجربههای موفق اجرایی و... خواهد بود.
هدف از بازشناسی ظرفیت مؤسسات چیست؟
این کار چند هدف مهم را دنبال می کند از جمله:معرفی ظرفیت مؤسسات به مراکز تصمیم گیر، جهت استفاده از ظرفیت یاد شده؛ جلوگیری از موازیکاری؛ ایجاد شبکه همافزا؛ استفاده حداکثری از توان داخلی و تبدیل ظرفیتهای پراکنده به قدرتی منسجم. در واقع، اتحادیه میخواهد نقشه جامع ظرفیتهای قرآنی استان را ترسیم کند تا هیچ توانمندیای مغفول نماند.
استمرار و تقویت برنامههای پژوهشی؛ حرکت از آموزش به سمت تولید اندیشه
یکی از افتخارات دوره گذشته، آغاز جریان پژوهشی در اتحادیه بود. در سال ۱۴۰۵ این مسیر نهتنها ادامه مییابد، بلکه تقویت و تعمیق خواهد شد .
اتحادیه در این راستا چه اقداماتی می تواند انجام دهد؟
برنامههایی که برای این مهم انجام می شود می تواند شامل موارد زیر باشد:
توسعه کرسیهای علمی تخصصی، حمایت از تولید مقالات و آثار پژوهشی، ایجاد حلقههای علمی مشترک میان مؤسسات، پیوند میان پژوهش و نیازهای واقعی جامعه، هدف نهایی آن است که اتحادیه صرفاً مجری برنامه نباشد، بلکه به مرجع فکری و گفتمانساز در عرصه قرآن و عترت تبدیل شود.
تقویت ارتباط با خیرین؛ پشتوانه مردمی، موتور محرک حرکت قرآنی
هیچ حرکت فرهنگی پایداری بدون پشتوانه مردمی و خیرخواهانه به سرانجام نمیرسد. از اینرو، یکی از اولویتهای کلیدی سال ۱۴۰۵، می تواند تقویت ارتباط با خیرین و نیکوکاران قرآنی باشد.
در این مسیر، اتحادیه باید به دنبال امور زیر باشد:
شناسایی خیرین علاقهمند به فعالیتهای قرآنی، طراحی سازوکار شفاف برای جذب و هزینهکرد کمکها، ایجاد اعتماد و ارتباط مستمر با حامیان، تعریف پروژههای مشخص و هدفمند برای مشارکت خیرین، استمرار رایزنی و همکاری با نهادها و ارگانهای دولتی.
مناسب است اتحادیه در سال ۱۴۰۵ نیز مسیر تعامل فعال با نهادها و دستگاههای اجرایی را با قدرت ادامه دهد این تعاملات با اهداف زیر می تواند انجام شود: استفاده از ظرفیتهای مشترک، اجرای برنامههای مشترک، جذب حمایتهای قانونی، پرهیز از موازیکاری و...
مهمترین چالشها و مسائل پیشروی اتحادیه مؤسسات و تشکلهای قرآن و عترت چیست؟
هیچ حرکت بزرگ فرهنگی بدون عبور از گردنههای دشوار شکل نمیگیرد. اتحادیه مؤسسات و تشکلهای قرآن و عترت نیز در مسیر رشد و تثبیت خود با چالشها و مشکلات متعددی روبهرو بوده است. اما آنچه اهمیت دارد، ایستادگی، تدبیر و حرکت رو به جلو برای حل مسائل است.
در این دوره، اتحادیه با مجموعهای از مشکلات ساختاری و اجرایی مواجه بود؛ با این حال با تلاشهای مستمر، دو مشکل بزرگ از سه چالش اساسی تا حد زیادی سامان یافت و مسیر برای ادامه حرکت هموارتر شد.
مهمترین چالشها و مسائل پیشروی اتحادیه را می توان در امور زیر خلاصه کرد:
کمبود اعتبارات؛ چالش همیشگی فعالیتهای فرهنگی
یکی از مهمترین مشکلات اتحادیه، محدودیت منابع مالی و اعتبارات فرهنگی است. فعالیتهای قرآنی، با وجود ارزش و اثرگذاری عمیق اجتماعی، همواره با محدودیتهای بودجهای مواجه بودهاند.
این مسئله نهتنها بر برنامههای اتحادیه تأثیر میگذارد، بلکه بر توان اجرایی مؤسسات قرآنی نیز اثرگذار است. به همین دلیل، اتحادیه ناگزیر است با خلاقیت، تعامل با دستگاهها و جذب حمایتهای مردمی و خیرین، بخشی از این خلأ را جبران کند.
مسائل ساختاری و جایگاه اتحادیه
هرچند در این دوره گامهای مهمی برای تثبیت جایگاه اتحادیه برداشته شد، اما همچنان تقویت ساختار سازمانی و تثبیت جایگاه اتحادیه در منظومه مدیریت فرهنگی استان از موضوعات مهم پیش روست.
اتحادیه باید به عنوان مرجع صنفی و تشکیلاتی مؤسسات قرآنی بیش از پیش شناخته شود تا بتواند مطالبات این جامعه بزرگ را با قدرت بیشتری پیگیری کند.
نیازهای آموزشی و تجهیزاتی اتحادیه و مؤسسات
مؤسسات قرآنی برای ارتقای کیفیت فعالیتهای خود نیازمند آموزشهای تخصصی و تجهیزات مناسب هستند. اتحادیه باید تلاش مضاعفی انجام دهد تا با برنامهریزی و تعامل با نهادهای مرتبط، بخشی از این نیازها را تأمین و مسیر رشد مؤسسات را هموارتر کند.
ضرورت وقتگذاری بیشتر اعضای هیأتمدیره برای طراحی طرحهای راهبردی
یکی از واقعیتهای کار تشکیلاتی این است که موفقیت یک مجموعه تا حد زیادی به میزان وقت و انرژی مدیران آن وابسته است.
برای طراحی طرحهای راهبردی، پیگیری امور مؤسسات و برنامهریزی برای آینده، نیاز است اعضای محترم هیأتمدیره زمان بیشتری را به فعالیتهای اتحادیه اختصاص دهند. بدون تردید هرچه این حضور و مشارکت پررنگتر باشد، خروجیهای اتحادیه نیز اثرگذارتر خواهد بود.
نیاز جدی به طرحهای اجرایی، زودبازده و قابل ارزیابی
یکی از نیازهای جدی اتحادیه و مؤسسات قرآنی، طراحی طرحهایی است که در عین عملیاتی بودن، نتایج قابل اندازهگیری داشته باشند .
طرحهایی که سریع قابل اجرا باشند، اثر مستقیم در فعالیت مؤسسات داشته باشند، امکان ارزیابی و سنجش نتایج آنها وجود داشته باشد، بتوانند حمایت نهادها و خیرین را جذب کنند. چنین طرحهایی میتوانند به عنوان موتور محرک فعالیتهای قرآنی عمل کنند و امید و انگیزه را در میان مؤسسات افزایش دهند.
مسئله بیمه فعالان قرآنی؛ نیازمند تعامل دو سویه
یکی از دغدغههای مهم جامعه قرآنی، موضوع بیمه فعالان و مربیان قرآنی است. استان قم در این باره موفقیت قابل قبولی کسب نکرده است.
این موضوع از یک سو نیازمند پیگیری اتحادیه از دستگاههای مسئول و از سوی دیگر نیازمند همکاری و تعامل مؤسسات است. تحقق این هدف تنها در صورتی امکانپذیر است که ارتباطی فعال و دو سویه میان اتحادیه و مؤسسات شکل بگیرد.
اتحادیه در تلاش است با پیگیریهای مستمر، مسیرهایی برای حل این مسئله فراهم کند تا فعالان قرآنی از امنیت شغلی و اجتماعی بیشتری برخوردار شوند.
نظر شما