خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: دو سال پس از شهادت سید حسن نصرالله، پرسش درباره آینده منطقه همچنان یکی از مهمترین مسائل پیشروی تحلیلگران است؛ بهویژه آنکه در این مدت، تحولات لبنان، فلسطین، ایران، یمن، سوریه و عراق در کنار تداوم درگیریها، معادلات منطقهای را وارد مرحلهای پیچیدهتر کرده است.
دکتر قاسم قصیر، پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی، معتقد است منطقه پس از از دست دادن یکی از مهمترین رهبران خود، با چالشهای بزرگی روبهرو شد، اما این تحولات به معنای پایان مقاومت نبوده است.
او با اشاره به تحولات دو سال گذشته میگوید که صدای شهید سید حسن نصرالله در سالهای گذشته در ترسیم چشمانداز درگیریها و تعیین اولویتهای منطقهای نقش مهمی داشت، اما با وجود شهادت او و دیگر رهبران و فرماندهان، مقاومت در لبنان و فلسطین همچنان ادامه دارد و ایران نیز توانسته در برابر فشارها ایستادگی کند.
قصیر بر همین اساس معتقد است منطقه وارد «مرحلهای جدید» شده است؛ مرحلهای که با افزایش چالشهای پیشروی رژیم صهیونیستی و تغییر تدریجی نقش آمریکا در منطقه همراه است.
ابراهیم بیرم، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، نیز معتقد است که تصور پایان مقاومت پس از شهادت نصرالله با واقعیت تحولات پس از آن همخوانی نداشت.
او میگوید که برخی ناظران غیبت نصرالله را پایان یک دوره تاریخی و حتی افول ایده مقاومت میدانستند، اما تحولات نشان داد که حذف یک رهبر به معنای پایان یک جریان سیاسی و فکری نیست.
بیرم، شهید سید حسن نصرالله را یکی از چهرههای برجسته دوران گسترش مقاومت در لبنان و منطقه میداند و معتقد است تجربه لبنان در سالهای ۲۰۰۰ و ۲۰۰۶ و تحولات فلسطین از انتفاضه الاقصی تا «طوفان الاقصی» نشان داده است که ایده مقاومت همچنان در معادلات منطقهای حضور دارد.
او همچنین تأکید میکند که مقاومت برای بازگرداندن شتاب گذشته خود به تلاش بیشتری نیاز دارد، اما مسئله اصلی همچنان جلوگیری از تسلیم و پایان یافتن مسئله فلسطین بر اساس خواست رژیم صهیونیستی و آمریکا است.
در همین حال، غالب سرحان، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی معتقد است جایگاه شهید سید حسن نصرالله تنها به لبنان محدود نبود و او طی چند دهه به چهرهای فراتر از مرزهای طایفهای، مذهبی و سیاسی تبدیل شده بود.
سرحان میگوید که همین جایگاه موجب شد رژیم صهیونیستی بر این تصور تکیه کند که شهادت نصرالله میتواند به فروپاشی مقاومت در لبنان و تضعیف محور مقاومت در منطقه منجر شود؛ اما نتیجه برخلاف این محاسبه رقم خورد.
سرحان معتقد است تحولات پس از شهید نصرالله، از جمله درگیریهای لبنان و ایران، منطقه را وارد مرحلهای از بازتعریف موازنههای قدرت کرده است؛ مرحلهای که در آن نقش آمریکا با چالشهایی مواجه شده و کشورهای منطقه نیز در حال بازنگری در محاسبات امنیتی و سیاسی خود هستند.
او بر این اساس از شکلگیری تدریجی یک نظم منطقهای جدید سخن میگوید که در آن کشورهای بزرگ منطقه، از جمله ایران، نقش پررنگتری در تعیین معادلات امنیتی و سیاسی خواهند داشت.
این تحلیلگر تأکید دارد که تحولات روابط عربستان و یمن نیز یکی از متغیرهای مهم در تعیین آینده این معادلات خواهد بود.
طارق قبلان، پژوهشگر و روزنامهنگار، نیز با اشاره به خلأ ایجادشده پس از شهادت نصرالله، معتقد است جایگاه او به آسانی قابل جایگزینی نیست.
او با استناد به توصیف شهید آیتالله سید علی خامنهای از نصرالله به عنوان «پرچم بلند مقاومت» و اشاره به «صدای رسا» ی او، میگوید که حضور نصرالله برای حفظ جایگاه و صدای مقاومت اهمیت ویژهای داشت و فقدان او خلأیی محوری ایجاد کرد.
اما مجموعه این دیدگاهها نشان میدهد که دو سال پس از شهادت سید حسن نصرالله، مسئله اصلی دیگر چگونگی پر کردن خلأ ناشی از فقدان او نیست؛ بلکه پرسش مهمتر، آینده منطقهای است که در حال تجربه تغییرات عمیق در موازنههای قدرت است.
از نگاه این تحلیلگران، مقاومت با شهادت سید حسن نصرالله پایان نیافته، اما وارد مرحلهای متفاوت شده است؛ مرحلهای که در آن آینده لبنان و فلسطین، نقش ایران، جایگاه آمریکا و مناسبات میان قدرتهای منطقهای، همگی در شکل دادن به نظم آینده غرب آسیا نقش خواهند داشت.
نظر شما