خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- نهجالبلاغه، گنجینهای بیبدیل از معارف علوی است که در آن، امام علی علیهالسلام با بیانی شیوا و حکیمانه به موضوعات مختلف زندگی فردی و اجتماعی پرداختهاند.
یکی از مسائل بنیادینی که در این اثر گرانسنگ مورد توجه ویژه قرار گرفته، مسئله ازدواج و تشکیل خانواده است. جایگاه رفیع خانواده در نگاه امیرالمؤمنین (ع)، ویژگیهای همسر شایسته، حقوق متقابل زن و مرد، و تأثیر ازدواج در تعالی اخلاقی و معنوی انسان، از جمله محورهایی است که در کلام آن حضرت بهوضوح نمایان است.
در ادامه گفتگوی اختصاصی شبستان با حجت الاسلام علیرضا زارعی- امام جمعه بشرویه- پیرامون دیدگاه امام علی (ع) درباره ازدواج در نهجالبلاغه را به شرح زیر می خوانید؛
۱. امام علی (ع) در نهجالبلاغه چه جایگاهی برای ازدواج و تشکیل خانواده قائل است؟ امیرالمؤمنین (ع) در بیانات و سیره عملی خود، اهمیت این سنت الهی را به خوبی نمایان ساختهاند.
ایشان نه تنها خود به وظایف مربوط به خانواده عمل میکردند بلکه با سخنان ارزنده در نهجالبلاغه، مردم را به اجرای بهتر این سنت پسندیده تشویق میکردند و در صورت مشاهده انحراف، به روشنگری میپرداختند.
۲. چه ویژگیهایی برای همسر شایسته در نهجالبلاغه مورد تأکید قرار گرفته است؟ در نهجالبلاغه، همسر شایسته از جایگاه والایی برخوردار است. حضرت علی (ع) در بیانی نورانی میفرمایند: «الزوجه الصالحه احد الکسبین؛ همسر شایسته یکی از دو دستاورد مهم زندگی است». حضرت علی (ع) در بیانی نورانی میفرمایند: «الزوجه الصالحه احد الکسبین؛ همسر شایسته یکی از دو دستاورد مهم زندگی است».
همچنین در روایتی از رسول خدا (ص) نقل شده که یکی از چهار نعمتی که سعادت دنیا و آخرت انسان را تضمین میکند، داشتن همسر صالح است.
۳. امام علی (ع) در نهجالبلاغه درباره رعایت حقوق متقابل زن و شوهر چه توصیههایی دارد؟
جامعترین نسخه برای استحکام روابط زن و شوهر، در نهجالبلاغه آمده است. جامعترین نسخه برای استحکام روابط زن و شوهر، در نهجالبلاغه آمده است. اگر دستورالعملهای امیرالمؤمنین (ع) در زمینه وظایف متقابل زن و شوهر مورد توجه قرار گیرد، بسیاری از معضلات امروزی زندگیهای مشترک برطرف خواهد شد. توجه به سبک و سیره علوی، راهی مطمئن برای عبور از چالشهای خانوادگی است.
۴. از دیدگاه امام علی (ع)، نقش ازدواج در حفظ عفاف و تقوا چیست؟ هرچند بهصورت مستقیم در متن به این موضوع اشاره نشده، اما تأکید امام علی (ع) بر اهمیت همسر شایسته و توصیه به تشکیل خانواده، نشانگر نقش کلیدی ازدواج در حفظ عفاف، تقوا و سلامت معنوی انسان است.
۵. چه بخشهایی از نهجالبلاغه به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به موضوع ازدواج و روابط خانوادگی پرداختهاند؟
در کتاب شریف نهج البلاغه، ۵۳ مرتبه به موضوع زن پرداخته شده که در قالب ۲۵ خطبه، یک نامه و ۱۳ حکمت آمده است. در کتاب شریف نهج البلاغه، ۵۳ مرتبه به موضوع زن پرداخته شده که در قالب ۲۵ خطبه، یک نامه و ۱۳ حکمت آمده است.
از جمله می توان به نامه ۳۱ نهجالبلاغه اشاره کرد که در آن حضرت علی (ع) میفرماید:«إن المرأة ریحانة ولیست به قهرمانة؛ زن گلی است لطیف و نباید با او همچون مردان کارگزار رفتار کرد.»
۶. چگونه میتوان توصیههای نهجالبلاغه درباره ازدواج را با چالشهای ازدواج در دنیای امروز تطبیق داد؟ امروزه با فاصله گرفتن از سبک و سیره علوی، آسیبهای زندگی بیشتر شده است. اگر نگاه الهی و قرآنی به ازدواج جایگزین نگاه مادیگرایانه شود و توصیههای نهجالبلاغه در زندگی جاری گردد، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. نسخه امیرالمؤمنین برای زندگی خانوادگی، همچنان بهترین راهکار برای شرایط امروز است.
۷. چه تفاوتهایی میان نگاه امام علی (ع) به ازدواج با نگاه رایج مادیگرایانه امروز وجود دارد؟ نگاه امیرالمؤمنین (ع) به ازدواج، نگاهی معنوی، اخلاقمحور و الهی است؛ در حالیکه نگاه مادیگرایانه امروز، زندگی مشترک را به امری تجملگرایانه و پرهزینه تبدیل کرده است که موجب بروز مشکلات میشود. فاصله گرفتن از نگاه امیرالمؤمنین یکی از عوامل افزایش آسیبهای خانوادگی است.
۸. چگونه ازدواج میتواند زمینهساز رشد اخلاقی و معنوی انسان از دیدگاه امام علی (ع) باشد؟ اگر زندگی بر پایه توصیههای امیرالمؤمنین در نهجالبلاغه بنا شود، ازدواج نهتنها بستر آرامش مادی، بلکه سکوی پرش به سوی تعالی اخلاقی و معنوی خواهد بود.
همسر شایسته، یار انسان در مسیر دنیا و آخرت است و تشکیل خانواده راهی برای تکامل معنوی انسان به شمار میرود.
نظر شما